inisiyatif.net bilgiweb uygulama avukatın tarihi kültür

hukuk müzesi

forum

CMK metnine erişmek için tıklayınız

"Ceza hukuku toplumla iç içe olan bir bilim dalıdır. Her gün ceza hukukunu ilgilendiren olay ve haberlerle karşılaşılır. Bu olayların sonucunun ne olacağı hususunda ise çok yüzeysel bilgi sahibiyizdir. Halbuki her vatandaşın çok temel derecede de olsa ceza hukuku bilgisinin olmasında büyük yarar vardır. Özellikle de basında ceza hukuku ile ilgili verilen haberlerdeki yanlışlar toplumun yanlış bilgilenmesine neden olmaktadır. Örneğin tutuksuz yargılanmak üzere salıverilen bir kimsenin suçsuz olduğu düşünülür. Halbuki sadece tutuklama tedbirine gerek görülmemiştir. Bilindiği gibi, 1 Haziran 2005 tarihinde yeni ceza kanunumuz yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle, yeni kanunun hepimiz bakımından neler getirdiği, nelerin suç olduğu, nelerin suç olmadığı gibi soruların cevaplandırılmasında büyük yarar vardır. Ayrıca günlük yaşamda hepimizin aklına takılan sorular vardır, 'Acaba şunu yapmak cezalandırılır mı, cezası nedir' gibi... Mesela, Digitürk'ü şifresini kırdırarak seyretmek suç mudur? Yine, son zamanda hırsızla yatak odasında karşılaşırsanız, meşru savunma hakkınız var; ama salonda karşılaşırsanız yok, gibi ceza hukuku ile alakasız yazılar basında çıktı. İşte en çok karşılaşabileceğimiz sorulara, basit bir dilde cevap vermek amacıyla bu yazı dizisi kaleme alındı."


Sitemizden bağlantı: 15.06.2005

35 Soruda CMK (1) Önce hak, sonra gerçek... 'Önce gerçek' demek işkence yolunu açabilir, hak önce gelir...

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Yasaya aykırı bulgu... 'Davasız yargılama olmaz' ilkesi gereğince hâkimler kendi kendine olaylara el koyamaz. Sorgusu yapılmamış kişilerin gıyabında karar verilemez. 'Gerçeği bulalım, gerisi hiç önemli değil' mantığı işkenceye davetiye çıkarır. Bu yüzden yasaya aykırı elde edilen bulgular delil sayılamaz... Kimliği açıkla, sus Suç işlediği kuşkusuyla yakalanan kişi konuşmak zorunda değil; ancak, kimlik bilgilerini doğru olarak vermemek suç oluşturur. Ceza Muhakemeleri Kanunu, mecburi avukatlık sistemine son derece yaklaştı; bu nedenle birçok durumda kişi istemese de avukat görevlendirilir...

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 16.06.2005

35 Soruda CMK (2) Polis gece eve gelemez... Konut, işyeri ve diğer kapalı yerlerde gece vakti arama yapılamaz. Bu kuralın üç istisnası var: Suçüstü, gecikmesi sakıncalı haller ve firari takibi...

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Arama kuralları... Bir suç ile ilgili tüm aramalarda hâkim kararı gerekir; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcının, ona ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılabilir. Konut, işyeri ve diğer kapalı yerlerde gece vakti arama yapılmaz, ama üç istisna var: Suçüştü, gecikmesi sakıncalı hal ve firari takibi... Gizli izleme şartları... Polis, bulduğu kâğıt, belge vs. hakkında inceleme yapamaz, ambalajlayıp mühürler; inceleme yetkisi hâkim ve savcıya ait. Tesadüfen elde edilen deliller sadece 17 tip suçta kullanılabilir. 'Gizli izleme' de ancak (cinayet, uyuşturucu, göçmen kaçakçılığı gibi) 14 suç tipinde uygulanabilir.

Metni görmek için tıklayınız


 

Sitemizden bağlantı: 09.06.2005

Madde madde Yeni TCK (1) Yeni TCK'ya göre, 'sakınamayacağı bir hata nedeniyle, meşru sanarak suç işleyen' ceza görmez. Örneğin dededen kalma tabloyu bilmeden ucuza veren kişi 'tarihi eser satmış' sayılmaz. Ancak...

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Soykırımcılar da yargılanır TCK'nın, Türk yargısına 'evrensel yetki' veren hükmü çok tartışılacak: Soykırım, işkence, fuhuş, uyuşturucu madde ticareti gibi suçlar, yabancı ülkelerde de işlense Türk kanunları uygulanır. Madde, Guantanamo'da ya da Irak'ta işkenceyle suçlananları da kapsıyor. Köşk, ayrım kabul etmedi Bu madde kapsamında kimin yargılanacağı kimin yargılanmayacağını belirlemek için Adalet Bakanı'nın talebini gerekli kılan TCK değişikliği ise önceki gün Çankaya tarafından veto edildi. Gerekçede, "Böyle öznel ve siyasal bir takdir hakkı olmaz" denildi.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 09.06.2005

Madde madde Yeni TCK (2) Meşru müdafaa artık malını koruyan kimse için de geçerli

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Bir noktaya dikkat Eski Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) meşru müdafaa hakkı sadece cana ve ırza yapılan saldırılarda tanınıyordu. Yeni TCK'da ise mala yönelik saldırılar da kapsama alındı. Dikkate alınması gereken nokta şu: Malı korumak için alınan tedbirler saldırgan olmayan kişilere zarar vermemeli. 'Rıza' suçu kaldırır mı? Bir kişi örneğin evinin taşlanmasına izin verirse, taşlayan kişi ceza almaz. Ancak bir kişi kendisinin öldürülmesine (ötanazi) veya yaralanmasına izin vermişse bu durumda rıza geçerli değil. Kocasından dayak yiyen kadın yardım istemese bile yardım etmek yasal bir zorunluluk.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 09.06.2005

Madde madde Yeni TCK (3) İsteyerek sarhoş olan, 'O an ne yaptığımı bilmiyordum' diyerek cezadan kurtulamaz. Suç işlerken vazgeçen kişi, bundan yararlanır...

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

'Hâkim bey olay anında çok alkollüydüm, ne yaptığımı bilmiyordum' mazereti geçerli olabilir mi? Yeni Türk Ceza Kanunu'na göre isteyerek alkol ya da uyuşturucu alan kişi ne yapacağını bilecek durumda olmasa bile işlediği suçtan sorumlu tutulur. İddia üzerine hırsızlık yapan kişi, cezasını çeker. Silah satın alan ya da pusu kuran kişi 'öldürmeye teşebbüs'ten ceza almaz. Yaraladıktan sonra öldürmekten vazgeçen, mağduru hastaneye götüren işi 'öldürmeye teşebbüs'ten değil, yaralamadan ceza alır... Yanlışlıkla mahkûm olan kişi, 'Zaten cezasını çektim' diyerek suçu tekrar işlerse yine aynı cezayı alır.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 09.06.2005

Madde madde Yeni TCK (4) Erteleme artık sadece hapis cezası için var, parada yok

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

'Onur'dan müebbete Yeni TCK ile 'ölüme sebebiyet verdi, üç kuruş ceza aldı o da ertelendi' yakınması bitiyor: Erteleme, sadece belirli bir sınıra kadar olan hapis cezaları için geçerli, para cezaları mutlaka ödenecek. 'Onur' dolayısıyla işlenen kan gütme veya namus cinayetlerinin cezası ağırlaştırılmış müebbet. Ölmek isteyene yardım 'Ötanazi' için TCK'da doğrudan bir düzenleme yok. Ötanaziye yardım eden, intihara yardımdan; ötanazi isteyeni öldürense adam öldürmekten yargılanır. Buna karşılık, hastaların tedaviyi reddetme hakkı var. Tedavi istemeyen hastaya bakmadığı için bir hekim sorumlu tutulamaz.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 09.06.2005

Madde madde Yeni TCK (5) Zordaki kişiye bizzat yardım gerekmese de eşler için şart

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Polis, cankurtaran ve ebeveyn Polisler, cankurtaran gibi özel görevliler ya da trafik kazası yaparak tehlikeyi kendileri yaratanlar, zordaki kişiye yardımla yükümlü. Yüzme bilmeyen biri boğulurken veya kazadan sonra bir yaralı görünce yetkililere haber vermelisiniz. Zordaki kişi eş ya da çocuksa yardım etmemek suç. 'Topuktan vurma'ya özel madde Kimse tedavi için zorlanamaz; buna karşılık yeni TCK açlık grevlerine müdahale getiriyor. Bir yerde işkence yapıldığında, fail belirlenemese bile görevli polisler ihmallerinden ötürü ceza alacak. Tehdit ya da cezalandırma amacıyla 'topuktan vurma' özel bir suç olarak kanuna girdi.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 10.06.2005

Madde madde Yeni TCK (6) Katile 'katil' diyemezsiniz. Hırsıza 'hırsız' diyemezsiniz. Ekmek çalmak bazen affolur.

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

'Ağır ve acil ihtiyaç' hali... Katil de olsa birine 'katil' diyemezsiniz. 'Gıyabında hakaret' için kötü sözler üç kişiye söylenmeli. İsim verilmese de hakaret oluşabilir. Malın değerinin az olması hırsızlığı yok etmez. Ekmek çalmak suç, ama 'çok ağır ve acil bir ihtiyaç'tan hırsızlık durumunda ceza azalabilir, bazen sıfırlanabilir... Dedektif yasası yok... Aleni görüşmelerin kaydı suç değil, ama gizli konuşmaların kaydı suçtur. 'Aleni', özel gayret gerektirmeden duyulan konuşma demektir. TCK'da dedektiflik suç değil, ama özel bir yasa çıkmazsa, bu iş yapılırken telefon dinleme, aleni olmayan konuşmanın kaydı gibi suçlar işlenecektir.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 11.06.2005

Madde madde Yeni TCK (7) Ruhsatsız binadan hapse. Geçici hırsızlık da suç, 'Aldım, iade ettim' diyen sadece indirimden yararlanabilir. Zararlı gıda satan ölüme yol açarsa, 'öldürme'den yargılanır. Son pişmanlık nadiren fayda eder.

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Son pişmanlık... Bozuk veya değiştirilmiş gıda satanlara bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Bu nedenle ölüm meydana gelirse fail 'adam öldürme'den sorumlu olur. 'Geçici hırsızlık' da suç, ancak 'Aldım, iade ettim' diyen indirimden yararlanabilir. TCK'da 'son pişmanlık' çok nadiren fayda eder... 'Caddede yarış' suç... Gecekondu yapmak yeni kanunumuzda suç sayıldı. Ruhsatsız bir inşaata elektrik, su veya telefon bağlantısı sağlayan kişiler de ceza görür. Şifreli ya da şifresiz yayınlardan izinsiz yararlanmak da suçtur. 'Caddelerde otomobil yarışı'nın cezası ağır. Bilerek sahte para almak da suç.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 12.06.2005

Madde madde Yeni TCK (8) Misyonerlik değil, aksine bu tür faaliyetleri engellemek suç

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Düşünce özgürdür... Dinsel, siyasi, soysal ya da felsefi kanaatleri açıklamaya veya değiştirmeye zorlamak, bunları açıklamak ve yaymaktan men etmek suçtur; dini ibadet ve ayinleri engellemek de öyle. Misyonerlikse suç değildir; hatta, bu türden çalışmalara engel olmaya kalkışanlar ceza görebilir... Parayla cinsel ilişki... Hasta olmayana hasta raporu vermek, bıçak parası istemek ceza gerektirir. Başkasının kredi kartını kullanan üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası alır. Parayla cinsel ilişki kurmak suç değil; suç olan fuhuşa teşvik ya da zorlamadır. Kumar oynamak değil ama oynatmak suç.

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 13.06.2005

Madde madde Yeni TCK (9) Kötü kaynanaya hapis. Hastanede çocuk değiştiren, 'soybağını değiştirmek'ten ceza alır. Gelinine eziyet eden kaynana sekiz yıla kadar hapis cezası alabilir. 'Terbiye amacıyla dayak' da hapse götürür.

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Hamile eşi terk eden hapse... Hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı kadını terk ederek çaresiz durumda bırakan erkeğe bir yıla kadar hapis cezası verilebilir. Gelinine sürekli eziyet eden kaynana da sekiz yıla kadar hapis cezası alabilir. Bakıma muhtaç anne-babayı terk etmenin cezası ise iki yıl... 'Zina' diye bir suç yok... Türk bayrağından yapılan elbiseyi giymek suç değil. TCK'da zina diye bir suç yok. Öğretmenin, ebeveynin veya bir işyerindeki ustanın çocuğa 'terbiye amaçlı' attığı dayak hapse götürür. Komşusunun elektrik çaldığını bildiği halde bunu yetkililere ihbar etmeyen kişi de suçlu...

Metni görmek için tıklayınız


Sitemizden bağlantı: 14.06.2005

Madde madde Yeni TCK (10) Cezasız bir suç: Darbe! Anayasal düzeni aksatma girişimi başarılı olursa bir suç kalmaz!

Doç. Dr. Hakan Hakeri / Radikal

Cebir ve şiddet... Anayasal düzeni cebir ve şiddet kullanarak değiştirme veya bu düzenin uygulanmasını kesintiye uğratma girişimi suçtur. İster askeri kaynaklı olsun ister sair örgüt vb. yerlerden gelsin, iş 'girişim'den çıkıp başarıya ulaştığında, artık 'ceza'yı tartışmak anlamsızlaşır... Sokaktaki çocuk... Trafik polislerinin plakaya yazdığı cezalara itiraz mümkün. Polisten kaçmak, yalan ifade vermek (iftira atma vb. başka bir suça yol açmadıkça) ceza gerektirmez. Çocuğa mendil vs. sattırmak suç. 18 yaşından küçükler suç işlerse aile tazminat yükümlülüğü altına girer.

Metni görmek için tıklayınız


Radikal İnternet Baskısı ana sayfasına erişmek için tıklayınız