3499 sayılı Avukatlık Kanunu ile bu kanunun bazı maddelerini değiştiren 4359 ve 5178 sayılı kanunların

staj hükümlerine dair Yönetmelik

RG Sayı: 6857

RG Tarihi : 15.03.1948

I

Madde 1 — 3499 sayılı Avukatlık Kanununun[1] 4359[2],- 5178[3] sayılı kanunlarla değişen birinci babının ikinci faslında yazılı staj bu yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

Madde 2 — Bu yönetmelikte kullanılan (kanun) kelimesinden maksat birinci maddede yazılı kanunlardır.

Madde 3 — Avukatlık stajı altı ay mahkemelerde ve en az altı ay da avukat yanında yapılmak üzere bir yıldır.

Staj önce mahkemelerde sonra avukat yanında yapılır.

II

Stajyer listesine kayıt

Madde 4 — 4359 sayılı kanunun 5178 sayılı kanunla değişen birinci maddesinin A, C, E, F, G, H bentlerinde yazılı şartları haiz olanlardan staja başlamak istiyenler avukatlık edecekleri yerin barosuna bir talepname ile başvururlar.

Madde 5 — Dördüncü maddede yazılı talepnameye aşağıda yazılı belgeler bağlanır:

a) Kimlik cüzdanı ile tahsil derecesini gösteren belgenin asılları ile onanmış ikişer örneği,

b) Avukatlığa engel bir hali bulunmadığına, şeref ve haysiyeti ihlâl eden bir suçtan veya ağır hapsi müstelzim bir cürümden mutlak surette yahut bir cürümden bir yıl veya daha ziyade hapis cezasiyle hükümlü olmadığına veya bu suçlardan dolayı cezai, yahut yargıç, memur veya avukat olmak niteliğini kaybettirecek meslekî bir suçtan dolayı disiplin kovuşturması altında bulunmadığına dair bir beyan kâğıdı,

c) Yanında staj göreceği avukatın yazılı muvafakati,

d) Adayın ahlâki gidişi hakkında .iki avukat tarafından düzenlenen takdim kâğıdı,

Talepnamede yanında staj yapılacak avukat gösterilir.

Yukardaki yazılı belgelerle kayda esas tutulacak diğer belgeler ve kayıt kararının birer örneği baro başkanı tarafından onanarak Adalet Bakanlığına gönderilir. Ve diğer örnek veya asılları baro dosyasında saklanır.

Kanunun onuncu maddesinde yazılı halde o maddenin (c) bendinde gösterilen belge verilmez.

Madde 6 — Talepname beşinci maddede yazılı hususlarla birlikte verildiği günden başlıyarak on gün içinde baronun veya adalet dairesinin münasip bir yerinde on beş gün süre ile talik ve ilân olunur.

Her avukat veya stajyer bu süre içinde kaydın icrasına itirazda bulunabilir. Şu kadar ki itirazın incelenebilmesi açık delil veya olayların gösterilmiş olmasına bağlıdır.

Madde 7 — Baro başkanı talepnamenin ilânından önce baroya mensup avukatlardan birini adayın, manevî nitelikleri haiz olup olmadığını ve üstünde avukatlıkla birleşemiyecek bir hizmet ve görev bulunmadığına dair ibraz edilen belge kanaat verici görülmediği takdirde bu ciheti soruşturmaya ve bir rapor düzenlemeye memur eder.

Madde 8 — Baro yönetim kurulu itiraz süresinin bitiminden bir ay içinde yedinci maddede yazılı raporu göz önüne alarak adayın stajyer listesine kabul edilip edilmemesi hakkında gerekçeli bir karar verir.

Bu karara karşı c. savcısı, baro yönetim kurulu üyeleri veya ilgili, kararın verildiği veya tebliğ gününden başlıyarak bir hafta içinde Adalet Bakanlığına itiraz edebilir.

Birinci fıkrada yazılı süre içinde bir karar verilmemiş olduğu takdirde dahi c. savcısı, yönetim kurulu üyeleri veya ilgili tarafından sürenin bitiminden başlıyarak bir hafta içinde Adalet Bakanlığına itiraz edilebilir.

Adalet Bakanlığının vereceği karar kat'îdir.

Madde 9 — Her baroda bir stajyer listesi bulunur.

Her ağır ceza merkezine tahsis edilen stajyer sayısı bulundukları yerlerin c. savcılıklarınca evvelden tesbit ve ilân olunur. Ve bu husus, ayrıca o yer mıntaka barosuna da bildirilir.

III

Mahkemelerde staj

Madde 10 — Stajyer listesine kaydı yapılan aday, baro mıtakasındaki ağır ceza merkezlerinden hangisinde staj yapmak istiyorsa barodan alacağı belge ile o yer c. savcılığına başvurarak mahkemelerdeki staja başlar. Ancak stajyerin istediği ağır ceza merkezindeki stajyer kadrosu dolmuşsa aynı baro mıntakası dahilindeki diğer bir yer veya en yakın ağır ceza merkezinde staja başlattırılır ve keyfiyet savcılıkça Adalet Bakanlığının tensibine sunulur.

Madde 11 — Staj merkezlerinde adalet komisyonu kâtibi tarafından stajyerler için bir umumî defter tutulur.

Madde 12 — Stajyerler, onuncu maddede yazılı altı aylık stajlarını: Bir ay savcılıkta, bir ay asliye ve sulh ceza, bir ay ağır ceza, bir ay ticaret veya asliye hukuk, bir ay sulh hukuk mahkemelerinde ve bir ay da icrada vazife görmek suretiyle yerine getirirler. Bu maddede yazılı tertip kat'î bir zaruret olmadıkça değiştirilemez.

Staj sırasında ceza, hukuk işlerinde zabıt kâtipliği görevini ve kendilerine verilecek incelemeleri ve diğer yazı işlerini yaparlar ve bunlar dinlemek üzere müzakerelerde hazır bulundurulabilirler. Stajyerler kendilerine verilen işlerden dolayı asıl görev sahipleri gibi sorumludurlar.

Madde 13 — On ikinci maddede yazılı mahkeme ve dairelerin her birinde stajyerlere mahsus bir staj defteri ile bir devam cetveli bulundurulur. Devam cetveli her hafta, staj defteri staj sonunda yargıç veya daire âmiri tarafından stajın fiilen yapıldığı gösterilmek suretiyle onanır. C. savcısı stajyer üzerindeki murakabesini devam cetveline işaret vermek suretiyle yapar.

Stajın bilfiil ve arasız olarak icrası mecburidir. Stajyerin makbul sebeplere dayanarak devam etmemiş olması halinde on dokuzuncu madde hükmü uygulanır.

Devam hususunda yargıçla savcı arasında çıkan ihtilâf o yer adalet komisyonu tarafından hallolunur.

Madde 14 — Devamsızlığı veya inzibatî ceza uygulanmasını müstelzim halleri görülen stajyerler hakkında o yerin adalet komisyonu tarafından yaptırılacak soruşturma; üzerine gereği o komisyon tarafından tâyin ve icra olunur.

Madde 15 — Stajyerin görevini yapmakta gösterdiği kabiliyet ve ahlâki gidişine dair çalıştığı daire âmirleri tarafından hazırlanacak delilli raporlar mahkemenin en yüksek dereceli yargıcına veya c. savcısına verilir. En yüksek dereceli yargıç ve c. savcısı da stajyer hakkında görgü ve bilgilerine dayanan bir rapor tanzim ederler. Adalet müfettişleri de stajyerle­rin ahlâki gidişi ve görevlerini yapmaktaki kabiliyetleri hakkında rapor verirler. Bu belgeler staj sonunda o yer adalet komisyonuna tevdi olunur.

Madde 16 — Adalet komisyonunca, tevdi edilen belgelere göre stajın kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığına ve seciye ve ahlâkça avukat yanında staja başlamalarına engel bulunup bulunmadığına dair bir mazbata düzenlenir.

Mazbatanın birer örneği Bakanlığa ve stajyerin kayıtlı bulunduğu baroya gönderilir. Mani hallerin takdiri Adalet Bakanlığına aittir. Bakan­lıkça bu hususta alınacak karar kat'îdir.

IV

Avukat yanında staj

Madde 17 — Mahkemeler yanındaki altı aylık staj süresini bitirmiş, seciye ve ahlâkça avukat yanında staja başlamasına engel bir hali görülmemiş olanların avukat yanında staja başlıyabilecekleri c. savcısı tarafından baroya ve Adalet Bakanlığına bildirilir.

Madde 18 — Avukat yanında staja başlıyabilecekleri c. savcılığınca baroya bildirilenler evvelce talebnamelerinde gösterdikleri ve yazılı muvafakatini aldıkları avukat yanında staja başlarlar. Baro başkanı doğrudan doğruya veya ilgililerin başvurmaları üzerine stajın talepnamede gösterilen avukattan başka bir avukat yanında yapılmasını tensip edebilir.

5 inci maddenin c bendinde yazılı belgeyi almak imkânını bulamıyan stajyerlerin hangi avukat yanında staj göreceğini tâyin baro başkanına
aittir.
                           .

Avukat her iki halde de stajyeri kabule mecburdur.

Madde 19 — Avukat yanındaki staj da kesimsiz olarak yapılır. Stajyerin makbul sebeplere dayanarak devam etmediği günler, mazeretin kalkmasını mütaakıp bir ay içinde başvurulduğu takdirde tamamlattırılır.

İnkıtam makbul sebeplere istinat etmemesi veya mazeretin kalkmasını mütaakıp bir ay içinde başvurulmaması halinde stajyerin yukarıki hükümler dairesinde yeniden staja başlaması lâzımdır.

Baro başkanı, makbul mazeretleri halinde stajyerlere 6 ay içinde 15 gün izin verebilir.

Stajyerler, staj süresi içinde avukatla birlikte mahkeme celselerine ve mevcutsa staj konferanslarına devam etmek, yanında çalıştığı avukat tarafından verilen işleri takibetmek ve dâva kâğıtlarını düzenlemek ve yönetmelik hükümleri dairesinde verilecek diğer görevleri yapmakla ödevlidirler.

Madde 20 — Avukat, yanında çalışan stajyere avukatlık mesleğiyle alâkalı olmıyan işleri tevdi etmek suretiyle stajdan maksut olan gayeye muhalif hareket edemez.

Madde 21 — Avukat yanında staja başladıktan üç ay sonra stajyerler, avukatın yazılı muvafakatiyle ve nezareti altında, sulh mahkemelerinde görülen dâvalarda vekâlet alabilirler.

Madde 22 — Yanında staj yapılan avukat, baro yönetim kuruluna her üç ayda bir stajyerin istidat ve bilgisi, yaptığı işler, yetişme derecesi, vazifelerinin görülme tarzı ve diğer zati sıfatları gibi hususlar hakkında ve altı aylık sürenin bitiminde de stajın başarı ile tamamlanıp tamamlanmadığına dair müdellel bir rapor verir.

Stajın bu yönetmelik hükümleri dairesinde yapılmamasından avukat sorumludur.

Madde 23 — Baro yönetim kurulu, staj hakkındaki 6 aylık raporun verilmesini müteakip C. savcısının yazılı düşüncesini alarak staj belgesinin verilmesine veya sürenin 6 ay uzatılmasına karar verir.

Yönetim kurulunun bu husustaki kararı kat'î olup aleyhine hiçbir mercie başvurulamaz.

Madde 24 — Staj belgesi alanlar avukatlık edecekleri yerin mıntaka barosuna ait levhaya kayıtlarının icrasını istiyebilirler.

Madde 25 — 3499 sayılı Avukatlık Kanununun staj hükümlerine dair önce düzenlenmiş olan yönetmelik hükümleri kaldırılmış ve yerine bu yönetmelik konulmuştur.

V

Geçici hükümler

1 — 5178 sayılı kanunun yayımı tarihinde stajını yapmakta olanlardan: A) Halen avukat yanında bulunanlar mahkeme stajına geçebilirler. Bu takdirde haklarında mahkemedeki staja taallûk eden hükümler uygulanır. Altı aylık staj süresi tamamlandıktan sonra avukat yanındaki stajlarına dönerler.

Bu gibilerin önceden avukat yanında geçirmiş oldukları staj sözü geçen karnın hükümleri dairesinde avukat yanında yapmak zorunda bulundukları staj süresine sayılır.

Altı ayı bitirmiş olanlar avukat yanındaki stajını tamamlamış sayılarak mahkemelerdeki staja geçerler. Bu halde yönetmeliğin 23 üncü mad­desine göre kendilerine baro yönetim kurulunca bir kararla staj    belgesi verilir.

B) Avukat yanındaki stajını bitirmiş olup da mahkemelerdeki staja başlıyacak veya başlamış olanlar 6 ay staj yaparlar. Altı ayı bitirmiş olanlar stajlarını tamamlamış sayılırlar.

Bu suretle stajyer stajını bitirdiğinde veya bitirmiş bulunduğu takdirde yönetmeliğin 16 ncı maddesine göre adalet komisyonu tarafından bir mazbata düzenlenerek stajyerin, listesine kayıtlı olduğu baroya gönderilir.

C) Adalet Bakanlığının izniyle staja önce mahkemede başlamış olanlar altı ayı bitirmiş olmak kaydiyle avukat yanındaki stajlarına geçebilirler. 5178 numaralı kanun hükümleri dairesinde stajlarını tamamlarlar.

Bu takdirde stajyerin mahkemedeki stajını bitirdiğine dair, yönetmeliğin 16 ncı maddesine göre adalet komisyonunca düzenlenecek mazbatanın asıl veya onamlı örnekleri sözü geçen madde uyarınca işlem yapılmak üzere c. savcılığına ve baroya gönderilir.

D) 5178 sayılı kanunun yayımından önce mahkemelerde   6 ay   staj yaptıktan sonra herhangi bir sebeple bu stajları inkıtaa uğrayanlar avukat yanındaki stajlarına başlamak için stajyer listesine ve daha önce avukat yanında stajlarını tamamlamış olanlar da baro levhasına   kayıtlarını isteyebilirler.

2 — Halen Devlet daireleriyle İktisadî Devlet Teşekkülleri ve belediyeler hukuk müşavirlikleri nezdinde vazife almış bulunan hukuk mezunları bu daire ve müesseselerin avukatları yanında geçirdikleri 6 aylık sürenin tamamlanmasından sonra ve baro başkanının muvafakatiyle mahkemeler nezdinde stajlarına başlıyabilirler.

Bu daire ve müesseselerden alacakları ücret veya maaşlar Avukatlık. Kanununun 3 üncü maddesi hükmünden müstesnadır.

Birinci fıkrada yazılı stajyerler bulundukları mıntakadaki baronun stajyer listesine kayıt olunduktan sonra mahkemeler yanındaki stajlarına muvafakat edildiği baro başkanları tarafından c. savcılıklarına bildirilir. Yönetmeliğin beşinci maddesiyle mahkemedeki staja mütaallik hükümler bu hususta da uygulanır.

3 — 5178 sayılı kanunun yayımlandığı tarihte mahkemelerde staj yapmakta olan yargıç adaylarından, stajı başarı ile sona erdireceklerin veya stajı bitirdikleri halde henüz tâyinleri yapılmamış olanların   bu stajları, avukatlık stajının mahkemelerde geçecek kısmına sayılır. Ancak yukarıki hükmün uygulanabilmesi için 5178 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde bu gibilerin Adalet Bakanlığına başvurmuş olmaları gerektir.

Bunlardan başvuranlar bakında yönetmeliğin stajyer listesine kayıt ve avukat yanındaki staja mütaallik hükümleri uygulanır.

4 — 5178 sayılı kanundan önceki hükümlere göre mahkeme ve avukat yanındaki stajlarını tamamlamış planlar avukatlık levhasına kayıtla­ını isteyebilirler.

Bu gibiler hakkında da kanunun değişik 20 nci maddesine göre işlem, yapılır.

 


[1]        3499 «Avukatlık Kanunu»; Sic. Kav., çili 19, sah. 638.

[2]        4359 «Avukatlık kanununa (3499) ek Kanun»: Sic. Kav., cilt 24, sah. 66.

[3]        5178 «Avukatlık kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında Kanun»: İşbu 29 uncu cilt, sah, 94.