Avukatlık Kanununun 5178 sayılı kanunla değiştirilen 21inci maddesinin yorumlanmasına mahal olmadığı hakkında

Karar No: 1636

3499 sayılı Avukatlık Kanununun 5178 sayılı kanunla, değiştirilen 21inci maddesindeki «Yargıçlık ve savcılık sınıflarından sayılan memuriyetlerden» ibaresinin yorumlanması istenmiştir.

Yargıçlık meslekine dâhil olmayıp ta; Hâkimler Kanununa tevfikan staj görmeden ve Millî iradeye arzedilmeden ve Hâkimler Kanununun yargıçlara has olan hak ve imtiyazlarından faydalanmamak üzere vazife gören İcra memurlarının Hâkimler Kanununun 1 sayılı cetvelinde muavinlik sınıfına dâhil onuncu ve üçüncü sınıf yargıçlığa dâhil dokuzuncu derecelerde alelıtlak icra memurluklarının yargıç sınıfından sayılacağı bayan edilmiş olması sebebiyle 3499 sayılı Avukatlık Kanununun 5178 sayılı kanunla değiştirilen 21 inci maddesindeki «2556 sayılı Hâkimler Kanununa göre yargıçlık veya savcılık sınıflarından sayılan memuriyetlerde en az dört yıl süre ile hizmet etmiş olanların» avukatlık stajından vareste tutunacakları hükmüne dâhil bulunacakları mülâhaza edilebilirse de;

1) Avukatlık Kanununun 21 inci maddesinde stajdan vareste tutulanların, staj müessesesinin temin edeceği ilmî ve meslekî müktesebatı esasen haiz bulundukları düşüncesinden ileri geldiği görülmektedir. «Yargıçlık veya savcılık sınıflarından sayılan memurluklardan» maksadın, bu memurluklarda bulunan ve aslında yargıçlık veya savcılık meslekine dâhil olanları da fiilen yargıçlık veya savcılık hizmetlerini yapanlardan ayırmamak olduğu alıkça anlaşılmaktadır. Meslekleri yargıçlık veya savcılık olup ta, fiilen yargıçlık veya savcılık değil de İcra memurluğu yapanları, fiilen yargıçlık veya savcılık yapan emsalinden ayırarak avukatlık stajına tabi tutmak bir tezada düşmek olacağından mezkûr maddeye «Yargıçlık veya savcılık sınıflarından sayılan memurluklarda» çalışanların da avukatlık stajından vareste tutulacakları yazılmıştır.

Mesleki yargıçlık veya savcılık olmayıp ta Hâkimler Kanununun 1 sayılı cetveline dâhil bulundukları için yargıçlık sınıfından sayılan memuriyetleri alelıtlak 21 inci maddenin mezkûr hükmü içinde mütalâa etmek kanun koyucunun maksadı dışındadır. Esasen icra memuru ve yardımcılarının avukatlık stajından vareste tutulmaları hakkında evvelce vâkî olan bir kanun teklifinin, yargıçlık veya savcılık mesleki dışında kaldıkları ve staj müessesesi İle kabili telif olmadığı mucip sebebiyle Yüksek Kamutaydan reddedilmiş bulunması da bunu açıkça gösterir.

2) Hâkimler Kanununun 74 üncü maddesinde «Hâkimlik veya savcılık mesleklerinden veya bu meslekten sayılan vazifelerden vekâlet hizmetlerine, ceza ve tevkif evleri müdürlüklerine alınanların bu memuriyetlerde geçirecekleri müddetler hâkimlikte geçmiş sayılır» deniliyor. «Yargıçlık ve savcılık meslekinden» sayılan memurluktan maksat, Hâkimler Kanununun 17 net maddesiyle bu kanuna ekli 1 sayılı cetvelde sayılı memurluklardır. Bir icra memuru, cezaevi müdürlüğüne alınmışsa eğer bu icra memuru yargıç veya savcı sıfatını haiz ise, cezaevi müdürlüğünde geçirdiği müddet yargıçlıkta geçmiş sayılır. Bundan da anlaşılıyor ki ceza ve tevkif evleri müdürlüklerinde alelıtlak çalışmak, yargıç ve savcılar gibi muameleye hak kazanmak için sebep teşkil etmez.

Bu itibarla Avukatlık Kanununun 21 inci maddesinde bahis mevzuu olan «Yargıçlık ve savcılık sınıflarından sayılan memurluklardan» yargıç ve savcı meslekine dâhil olup ta icra memurluğu ve ceza ve tevkif evleri müdürlüğü gibi memuriyetlerde çalışanların istihdaf edildiği ve yargıç ve savcılar gibi ancak bunların dört yıl süre ile hizmet etmiş olmaları halinde stajdan vareste tutulabilecekleri ve yargıç veya savcı meslekinden olmıyan icra memurları ve ceza ve tevkif evleri müdürleri hukuk fakültesinden mezun olsalar dahi avukatlık stajından vareste kalamıyacakları açıkça anlaşıldığından adı geçen 'maddenin yorumlanmasına mahal olmadığına karar verilmiştir.

11/2/1949