Devlet davalarını takibe memur Avukatlar hakkında nizamname

I - Hazine avukatlarının vazife ve salâhiyetleri

Avukatların vazife ve velahiyetleri	Madde 1 — Umumî muvazeneye dahil dairelerin davalarını takip ve müdafaa etmek ve bu dairelerin icra yollarile aranan alacak ve borçları hakkındaki takip ve defileri ve her türlü tebliğleri yapmak, Maliye Vekâleti Hukuk Müşavirliğine bağlı Hazine avukatlarına aittir. Hazine avukatları bu takip ve müdafaalar mü­nasebetle davanın taallûk ettiği daireyi temsilen her nevi teşebbüslerde bulunur ve bütün kanun yollarına müracaat ederler. Hazine avukatları, mülhakat davalarını da takip ve müdafaaya mecburdurlar. Bu takdirde kendilerine kanunî harcırahtan başka bir şey verilemez. Hazine avukatları, dairelerden kendilerine verilen dosyalar üzerine hukukî mütalealarını bildirmekle ve bu dairelerce aktedilecek mukavele ve şartname müsveddelerini tetkik etmekle ve resen veya cevaben çekilecek ihtarnameleri hazırlamakla mükelleftirler.
Avukata iş verilmesi	Madde 2 — Birinci maddede yazılı daireler, mahkeme veya icraya intikal etmiş ve edecek olan ihtilaflı işe ait dosyayı muamele safhasını gösterir bir hülâsa ile birlikte avukata verir ve bu işe taallûku olan kanun ve nizam hüküm­lerini, usulleri, teknik cihetlerini ve dairenin noktai nazarını bildirir. Dava ile alâkası olupta dosyada bulunmıyan kayit ve vesikaların tasdikli birer sureti dosya­ya konulur. Avukat, bu kayit ve vesikaların asıllarını ve dava münasebetile tetkika lüzum gördüğü diğer evrakı isterse bunlar da lef pusulasile birlikte ve imza mukabilinde kendisine verilir. Avukata verilen dosya ve malûmatın, kayit ve vesikaların yanlış veya noksan verilmesinden veya geciktirilmesinden o işi tevdi eden dairenin âmiri mes'uldür.
İlk tetkikler ve davanın açılması	Madde 3 — Dava açılmak üzere kendisine dosya verilen avukat ilk olarak işi müruru zaman bakımından gözden geçirir ve   buna   ait hukukî tetbirleri alır. Müruru zaman vukuu varit olmasa dahi, davanın en çok bir ay içinde açılması mecburidir. Her hangi bir noksanın tamamlatılmasına veya uzun tetkikata ihtiyaç görülmesine mebni bu müddet içinde dava açılmazsa keyfiyet sebeplerile birlikte alâkalı daireye bildirilir.
Davanın açılmasından vaz geçilmesi	Madde 4 — Alacağın müruru zamana veya affe uğraması, takas veya ibra edilmiş olması veya sübut delillerinden mahrum bulunması veya ihtilâfın mahiyetine göre haksız görülmesi gibi hukukî veyahut mirası olmıyan borçlunun mirasçı bırakmaksızın ölmesi gibi alacağın isifa edilmesi ümidini gideren maddî sebeplerle bir davanın açılmasını faidesiz gören hazine avukatı, keyfiyeti bir mütaleıa ile hazine hukuk müşavirliğine bildirir. Bu mütalea hazine hukuk müşavirliğince de yerinde görülürse dosya mütalea surretile birlikte ait olduğu daireye gön­derilir. Bu suretle dava açılamıyan işlerde hukukça mes'uliyeti mucip cihetler bulunursa, mes'uller alâkalı dairelerce tayin ve takip olunur. Mes'uliyeti mucip bir cihet yoksa veya mes'ulleri takibe hukukî veya maddî bir mâni varsa bu alacakların silinmesi yoluna gidilir. Maamafih, ihtilâfta Hükümetin haksız olduğuna dair hazine hukuk müşavirliğince dermeyan olunan mütaleaya, icra makamı ittibaa mecbur değildir.
Davanın takibinden vaz geçilmesi	Madde 5 — Kıymet veya miktarı 300 liraya kadar olan davalardan hazine aleyhine neticelenen ve kanun yoluna müracaat halinde bu neticenin değişmiyeceği anlaşılanların takibinden vaz geçmeye davayı takip ve müdafaa eden avukatın veya daire âmirinin teklifi ve Hazine Hukuk Müşavirliğinin mütaleası üzerine Maliye Vekili salahiyetlidir. Kıymeti veya miktarı 300 liradan çok olan davalardan takibinde Devlet için menfaat olmıyanlar hakkında Muhasebei Umumiye Kanununun 137 nci maddesine göre muamele yapılır.
Vaz geçilecek davalara ait tedbirler	Madde 6 — 4 ve 5 inci maddelere göre açılmasında veya derecelerden geçirilmesinde faide görülmiven davalar hakkında, o maddelerde yazılı yollara gidilmekle beraber müruru zamana veya hakkı düşüren müddetlere mahal kalma­mak üzere icap eden tedbirlerin alınması mecburidir.

II — Daire âmirlerinin ve muhakkik ve müfettişlerin vazife ve mes'uliyelleri

Daire amirlerinin vazifeleri	Madde 7 — Hazine avukatı veya dava vekili bulunmıyan yerlerde bunlara ait vazifeleri   alâkalı dairenin o yerdeki en büyük âmiri yapar.
Muhakkik ve müfettişlerin vazifeleri	Madde 8 — Muhakkik ve müfettişler ve daire âmirleri tahkikine memur oldukları suçlar hakkında yapacakları tahkikat fezlekesinin bir suretini sübut delillerile birlikte suçtan doğan zarar ve ziyan ve her nevi şahsî hakların taki­bini temin için icabı hale göre ceza davasına müdahale etmek veyahut hukuk mahkemesinde dava açmak üzere alâkalı hazine avukatına tevdia mecburdur.

III - Hazine avukatlarının tayini

Kadroya dahil avukatlar	Madde 9 — Muhakemat Müdürlerile  hazine avukatları,   hazine Hukuk Müşavirliğinin inhası üzerine Maliye Vekili tarafından tayin, tebdil, tecziye ve taltif olunur. Baro bulunmıyan yerlerde ruhsatnameli dava vekilleri kullanılabilir. Kadroda bulunan avukat ve dâva vekillerinin sicilleri hazine Hukuk Müşavirliğince tutulur.
Kadrodan fazla avukat kullanma selahiyeti	Madde 10 — İşi çok olan yerlerde hazine avukatına yardım etmek veya ayrıca müdafaa ve takip eylemek üzere mukavele ile avukat kullanmağa Maliye Vekili salahiyetlidir. Ehemmiyetli davalarda, başka bir avukatın da yanına katılmasını hazine avukatı istiyebileceği gibi bu lüzum, hazine Hukuk Müşavirliğince de resen ileri sürülebilir. Bu hallerde, İcra Vekilleri Heyeti kararile, mukaveleli avukat tutulur. Mukaveleli avukatların  ücretleri masrafları mahkeme  tertibinden verilir. Mukaveleli avukatlar takibine memur edildikleri işlerden dolayı hazine avukatlarının salâhiyetini haiz ve onlara ait vazife ve mes'uliyetlere tâbidir.
Mes'uliyet	Madde 11 — Devlete ait davaları ve icra işlerini takip edenler özürsüz ve kanunsuz muhakeme ve takiplerin gecikmesine, Devlet aleyhine gıyap masrafı, celse ücreti veya ceza hüküm edilmesine ve kendi kusurlarile Devlet aleyhine, hüküm çıkmasına veya kanun yollarına müracaati kendiliklerinden ihmal ederek haksız ve hatalı telâkki edilen bir hükmün Devlet aleyhine kat'ileşmesine ve müruru zaman gibi sebeplerle hakkın düşmesine sebebiyet verirlerse bu yüzden doğacak zararlar ve mahkeme masrafları kendilerine ödettirilir.

IV — İdarî davalar