AVUKATLIK KANUNU TEKLİFİ
04.11.1965
BİRİNCİ KISIM
AVUKATLIK VE AVUKAT
Avukatlığın mahiyeti:
Madde 1. — Avukatlık, bir kamu görevidir.
Madde 2. — Avukatlığın gayesi, avukatların hukukî bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine tahsis her türlü hukukî meselelerde adalet ve hakkaniyete uygun olarak münasebet ve ihtilâfların halline ve genellikle yargı organları ile resmî ve özel kurullar önünde kanunun tam olarak uygulanmasına yardım etmektir.
Avukatlık mesleği ve avukatın adaletin dağıtımındaki durumu :
Madde 3.- Avukat, serbest bir meslek icra eder. Adaletin dağıtımında ve gerçekleşmesinde bağımsız bir organdır.
İKİNCİ KISIM
AVUKATLIK MESLEĞİNE KABUL
Avukatlığa kabul şartları:
Madde 4. — Avukatlık mesleğine kabul edilebilmek için :
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
b) Türk hukuk fakültelerinin birinden mezun olmak, veya yabancı bir memleket hukuk fakültesinden mezun olup da Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan derslerden imtihan vermiş olmak,
c) Avukatlık stajını tamamlıyarak staj belgesi almış bulunmak,
ç) Avukatlık imtihanını başarmış olmak,
d) Levhasında kaydı istenilen baro bölgesinde ikametgâhı bulunmak,
e) Bu kanunda belirtilen şekillerden biri ile avukatlığa engel hali olmamak, gerekir.
En az 10 yıl adlî ve askeri yargıçlık ve savcılıkta ve Danıştay dava daireleri başkan ve üyelikleri ile yardımcılıklarında, kanun sözcülüklerinde bulunmuş veya bir Türk fakültesinde aynı süre ile hukukî ilimler doçent veya profesörlüğü yapmış olanlar bu maddenin yalnız (c) ve (ç) bendlerinde yazılı staj ve imtihandan muaftırlar.
Avukatlık mesleğine kabule engel haller:
Madde 5. — Aşağıda yazılı hallerden her hangi biri varsa, avukatlık mesleğine kabul hakkındaki istek reddolunur :
a) Bir ceza mahkemesince verilen, kesinleşmiş bir hüküm gereğince ve haysiyet kırıcı bir suçtan veya ağır hapsi gerektiren bir cürümden mahkûm olmak (affa veya memnu hakların iadesine mazhar olunsa dahi kabul edilemezler.)
b) Cezai, inzibati kesinleşmiş bir karar neticesinde meslekî bîr suçtan dolayı hâkim, memur veya, avukat olmak vasfını kaybetmiş bulunmak, (affa veya memnu hakların iadesine mazhar olsalar dahi kabul olunmazlar.)
c) Avukatlık mesleğine lâyık olmadıklarına delâlet eden bir tutum ve halleri tesbit edilmek,
ç) Avukatlık mesleği veya avukatlığın şeref, vakar ve haysiyetine uymıyan bir işle uğraşmak,
e) Kesinleşmiş bir karar gereğince iflâs etmiş bulunmak (taksiratlı veya hileli iflâs etmiş olanlar itibarları iade edilse dâhi kabul olunmazlar).
f) Avukatlığı devamlı olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca mâlûl olmak,
g) Hakkında aciz vesikası verilmiş olup da bunu kaldırtmamış bulunmak;
İstek hakkında karar ve yemin :
Madde 6. - Avukatlığa kabul isteği hakkında adayın kayıt için başvurduğu baronun yönetim kurulu karar verir.
Mesleke kabul edilen avukata, avukatlığa başlamadan önce baro yönetim kurulu önünde aşağıdaki şekilde yemin ettirilir : (Kanuna ahlâka, meslekin vekar, haysiyet ve nizamına uygun harekette bulunmayacağıma namusum ve vicdanım üzerine söz veririm.)
Yemin verilmesi, yemin metnini de kapsayan bir tutanakla tesbit edilir.
Karar verine müddeti ve bekletici haller :
Madde 7. — Baro yönetim kurulu yazılı müracaat tarihinden itibaren 2 ay içinde isteği gerekçeli bir kararla reddetmediği takdirde adayın müracaatı kabul edilmiş sayılarak baro levhasına kaydı yapılır. Şu kadar ki aday hakkında cezayı gerektiren bir fiil işlediği zannı ile hazırlık soruşturması veya bir ceza davası açılmış ise, avukatlığa kabul isteği hakkında verilecek karar bunun sonucuna kadar bekletilebilir.
Aday hakkında kamu görevlerinden yasaklanmayı gerekli kılabilecek cezayı icabettiren bir fiilden dolayı kamu davası açılmış bulunursa, avukatlığa kabul isteği hakkında karar verilmeyip davanın sonucunun beklenmesi mecburidir.
Her iki halde birinci fıkradaki müddet işlemez.
Hazırlık soruşturması veya ceza davasının neticesinin ne olursa olsun, avukatlığa kabul isteğinin esasen reddi gerekiyorsa, istek hakkında karar verilmesi lâzımdır.
Kabul isteğinin reddi kararına karşı itiraz :
Madde 8. — Baro yönetim kurulu, avukatlığa kabul isteğini reddettiği takdirde bunun gerekçesini kararında gösterir. Gerekçeli karar adaya tebliğ olunur. Aday ret kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itirazda bulunabilir.
Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu itirazda bulunan adayı isteği üzerine dinledikten sonra itirazı, kabul veya reddeder. Kabul ettiği takdirde ilgili baro adayın levhaya kaydını icraya mecburdur.
İtiraz reddedilirse, aday bu kararın iptali için, tebliğ tarihinden itibaren 90 gün içinde Danıştaya başvurabilir.
Avukatlık ruhsatnamesi:
Madde 9. — Adaya avukatlık meslekine kabul edildiğine dair ilgili baro yönetim kurulu tarafından örneği barolar birliğince hazırlanan bir ruhsatname verilir. Avukatlığa kabul, bu ruhsatnamenin verilmesi anından itibaren hüküm ifade eder. Aday avukatlığa bu suretle kabul edildikten sonra (avukat) unvanım kullanmak hakkını kazanmış olur. Durum Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
Ruhsatnameler Türkiye Barolar Birliği tarafından tek tip olarak bastırılır.
Levhadan kaydın silinmesi:
Madde 10. — Aşağıdaki hallerden biri varsa baro levhasındaki kaydın silinmesi mecburidir.
a) Avukatlığa kabul için aranılan şartların sonradan kaybedilmesi,
b) Ruhsatnamenin verildiği tarihte onun verilmemesini gerektiren sebeplerin mevcudiyetinin sonradan tesbit edilmiş bulunması,
c) 3 ay içinde baro bölgesinde bir büro açılmamış olması veya büronun kapatılmış veya baro bölgesi dışına nakledilmiş bulunması.
Levhadan kaydın silinmesi ve itiraz :
Madde 11. — Levhadan kaydın silinmesine avukatın mensub olduğu baronun Yönetim Kurulu karar verir. Bu karardan önce avukatın yazılı cevabı istenmekle beraber kendisinin dinlenmesi veya dinlenilmek üzere çağırılmış olması şarttır. Levhadan kaydın silinme kararı gerekçeli olmalıdır.
Levhadan kaydın silinmesine dair karara karşı avukat, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itirazda bulunabilir. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu itirazda bulunan avukatı, isteği varsa dinledikten sonra itirazı kabul veya reddeder.
İtiraz kabul edilirse silme kararı hükümsüz kalır.
İtiraz reddedilirse avukat, bu kararın iptali için kendisine tebliğ tarihinden itibaren 90 gün içinde Danıştaya da başvurabilir. Levhadan silme hakkındaki karar kesinleşmedikçe avukat, meslekini icrasından menolunamaz.
Şu kadar ki, Baro Disiplin Kurulu kamu yararı bakımından lüzumlu gördüğü takdirde Yönetim Kurulunun levhadan kaydın silinmesi hakkındaki karan üzerine avukatı meslekin icrasından muvakkaten menedebilir.
Ret ve silme kararlarının bildirilmesi:
Madde 12. — Avukatlık meslekine kabul edilmek için baroya müracaat eden bir adayın bu isteği reddedildiği veya baroda kayıtlı bir avukat levhadan silindiği takdirde ilgili baro aday veya avukatın adını diğer barolar ve Türkiye Barolar Birliğine bildirir. Bu halde o şahsı hiçbir baro ret veya silme sebepleri ortadan kalkmadıkça levhasına kaydedemez.
Avukatlık unvanım kullanmak salâhiyetinin düşmesi:
Madde 13. — Avukatlık hakkının düşmesi ve levhadan kaydın silinmesi ile birlikte (avukat) unvanını kullanmak yetkisi de düşer. Bu halde eskiden bu hakkın mevcudolduğuna işaret eden bir ibarenin eklenmesi suretiyle de olsa avukat unvanının kullanılması yasaktır.
En az 10 yıl avukatlık yapmış olanların isteği üzerine Baro Yönetim Kurulu karariyle avukat unvanını kullanma izni verilebilir. Bu izin maddedeki haller mevcudolursa Yönetim Kurulunun isteği üzerine Disiplin Kurulunca geri alınabilir. Bu karar kesindir.
Avukatlıkla bağdaşamıyan işler:
Madde 14. — Maaş, ücret veya aidat karşılığında görülen hiçbir
hizmet ve vazife hususiyle sigorta prodüktörlüğü, iş ajanlığı, ticaret, esnaflık gibi avukatlık meslekiyle yahut meslekin vakar, şerci, ve nizamı ile bağdaşması mümkün olmıyan meşgale avukatlıkla birleşmez.
Avukatlıkla bağdaşabilen işler :
Madde 15. — a) Milletvekilliği, Senato üyeliği, il ve belediye meclisi üyeliği ve belediye başkanlığı,
b) Üniversite, yüksek veya orta öğretim profesör, öğretmen, doçent ve asistanlığı,
c) Resmî ve hususi müessese, teşekkül, şirket ve şahısların müşavir ve avukatlığı ile avukat yazıhanesinde ücret karşılığında avukatlık,
ç) Hakemlik, tasfiye memurluğu, kazai mercilerin veya adlî bir dairenin verdiği her hangi bir vazife veya hizmet,
d) Genel olarak idare kurulu başkan veya üyeliği veya denetçilik,
e) Anonim, limitet veya kooperatif şirket gibi sermaye şirketlerinde ortaklık, yönetim kurulu başkan veya murahas üyeliği, komandit şirketlerde komanditer ortaklık,
f) Hayrı, ilmî ve sosyal dernek ve kuruluşlarda siyasi partilerin her türlü organlarında başkanlık, üyelik ve denetçilik.
g) Meslekî veya hukukî gazete, dergi sahipliği veya bunlann yayın müdürlüğü,
14. ncü madde hükmünden müstesnadır.
Şu kadar ki, bunlardan milletvekilleri, Senato üyeleri ile îktisadi Devlet Teşekkülleri ve hususi hukuk hükümlerine tabi sermayesi Devlete veya diğer kamu tüzel kişiliklerine ait bulunan kurumların yönetim kurulu başkan, üye ve denetçilerinin, Hazinenin, belediye ve hususi idarelerin, il ve belediyelerin yönetim ve denetimi altında bulunan daire ve kurumların ve sermayesinin yarıdan fazlası Devlete ait şirket ve kurumların, il ve belediye başkan ve üyelerinin de bağlı bulundukları tüzel kişilerin aleyhindeki dava ve işleri kabul ve takibetmeleri yasaktır.
Bu yasak avukatların ortaklarına da şâmildir.
Hısımlık engeli:
Madde 16. — Bir yargıç veya savcının veya nesep cihetinden usul veya füruundan veya birinci ve ikinci derecede akrabasından olan avukat o yargıç veya savcının baktığı davalarda avukatlık edemez. Aralarında evlilik bağı olan avukatlar yargıç veya savcı hakkında, evliliğin ortadan kalkmasından sonra da hüküm böyledir.
Yargıçlık veya savcılıktan ayrılanlar :
Madde 17. — İstifa, emekliye ayrılma veya diğer her hangi bir sebeple görevlerinden ayrılan yargıç veya savcı, kanun sözcüsü veya yardımcılarının son hizmet etmiş oldukları mahkeme, merci veya dairelerde ayrılma tarihinden iki yıl süre ile avukatlık yapmaları yasaktır.
Bu hüküm Yargıtay, Danıştay, gibi yüksek mahkeme yargıçları savcılar, kanun sözcüleri ve yardımcıları hakkında da uygulanır.
Devlet, belediye, ile özel idare ve iktisadi Devlet Teşekküllerinde memur olup da sonradan baroya kaydı yapılmış olanlar iki sene geçmeden ayrıldıkları idareler aleyhine dava alamaz ve takipte bulunamaz. Bu yasak ortaklarına da uygulanır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
STAJ
Umumi olarak:
Madde 18.— Avukatlık stajı bu fasılda yazılı şartlar dairesinde 6 ayı mahkemelerde, geri kalan kısmı en az 10 yıl avukatlık yapmış bir avukat yanında yapılır.
Aranacak şartlar:
Madde 19. — Bu kanunun 4 ncü maddesinin (a), (b), (d), (e) fıkralarında yazılı şartları haiz olanlar, avukatlık edecekleri yer barosuna bir dilekçe ile başvururlar.
Dilekçeye iliştirilecek belgeler:
Madde 20. — Bu dilekçeye aşağıda gösterilen belgeler eklenir :
a) Kanunun aradığı şartlara ilişkin belgelerin asılları ile onanmış iki örneği.
b) Adayın 4 ncü maddenin (e) bendinde yazılı hallerin kendisinde bulunmadığına dair bir beyanname,
c) Yanında staj göreceği avukatın yazılı muvafakati,
ç) Adayın ahlâki gidişi hakkında o baroya kayıtlı 2 avukat tarafından düzenlenen tanıtma kâğıdı.
Bu belgelerin birer örneği baro başkanı tarafından onaylanarak Türkiye Barolar Birliğine gönderilir, diğer örnek veya asılları barodaki, dosyasında saklanır, maddede yazılı halde adayın yanında staj göreceği avukatın yazılı muvafakatına ait belge aranmaz.
Staj isteminde bulunan tarafından verilen beyannamenin hilâfı ortaya çıktığı takdirde aday hakkında resmî mercilere yaları beyanda bulunmak suçundan dolayı cezai kovuşturma yapılır.
Baroya kayıt isteminin ilânı :
Madde 21. — Adayın istemi yukarıdaki, maddede yazılı hususlarla birlikte istem tarihinden itibaren 10 gün içinde baronun ve adliye dairesinin münasip bir yerinde 15 gün süre ile asılarak ilân olunur.
Her avukat veya stajiyer yahut ilgili bu süre içinde kaydın yapılmasına itirazda bulunabilir. Şu kadar ki, itirazın incelenebilmesi açık delil veya vakıaların gösterilmiş olmasına bağlıdır.
Madde 22. — Baro başkanı, istemin ilânından önce baroya bağlı avukatlardan birini adayın mânevi nitelikleri taşıyıp taşımadığını inceleme ve araştırma yaparak bir rapor düzenlemeye görevlendirir.
Kabul veya ret kararı:
Madde 23. — Baro yönetim kurulu itiraz süresinin bitmesinden itibaren l ay içinde 22 nci madde yazılı raporu göz önünde tutarak adayın stajiyer listesine kabul edilip edilmemesi hakkında gerekçeli bir karar verir.
Bu karara savcı, baro yönetim kurulu üyeleri veya alâkalı kararın tebliğ veya öğrenildiği tarihten itibaren 1 hafta içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir.
Birinci fıkrada yazılı süre içinde bir karar verilmemiş olması halinde de hüküm böyledir. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun, adayın stajiyer listesine kabul edilmemesi hakkındaki karara karşı aday bu kararın kendisine tebliğinden itibaren 90 gün içinde Danıştaya başvurmak hakkını haizdir.
Stajın başlangıcı:
Madde 24. — Avukatlık stajı listeye kayıt tarihinden itibaren başlar.
İtiraz kaydın yapılmasını durdurur.
Stajın hangi avukatın yanında yapılacağı:
Madde 25. — Stajiyer listesine kabul edilen aday evvelce isteminde gösterdiği ve yazılı muvafakatini aldığı avukat yanında staja başlar. Baro başkanının isteği veya alâkalıların başvurması üzerine baro yönetim kurulu stajın dilekçede gösterilen avukattan başka bir avukat yanında yapılmasını kararlaştırabilir.
20 nci maddenin (c) bendinde yazılı belgeyi almak imkânını bulamıyan adayların hangi avukat yanında staj göreceğini tayin baro başkanına aittir. Avukat, her iki halde de stajiyeri kabule mecburdur.
Staj ve stajiyerin ödevleri:
Madde 26. — Staj süresi kesintisiz olarak en az 2 yıldır. Stajiyerin haklı sebeplere dayanarak devam edemediği günler engelin kalkınmasını takibeden bir ay içinde başvurduğu takdirde tamamlattırılır. Baro başkanı haklı engeller halinde stajiyerlere 2 sene içinde 2 ayı geçmemek üzere izin verebilir.
Stajiyer, staj süresi içinde mahkeme celselerine avukatla birlikte girmek, staj konferanslarına devam etmek, baro yönetim kurulu ve yanında çalıştığı avukat tarafından verilen işleri takip, dava evrakını tanzim ve bu esas dairesinde gösterilecek diğer ödevleri yapmakla yükümlüdür.
Staja alt raporlar:
Madde 27. — Staj baronun ve yanında çalışılan avukatın gözetimi altında yapılır. Stajiyer hakkında yanında staj gördüğü yargıç lar, savcılar ve avukat tarafından staj durumu, meslekî alâka ve ahlâki meziyetleri hakkında bir rapor verilir. Yanında staj görülen avukat tarafından her 6 ayda bir ve mahkemelerdeki staj durumunu da kapsıyan birer rapor verilmesi ve staj süresinin sonunda da nihai bir rapor bulunması şarttır.
Staj Süresinin Uzatılması:
Madde 28. — Baro Yönetim Kurulu staj hakkındaki son kesin raporun verilmesini mütaakıp staj belgesinin verilmesine Veya süresinin 6 ay uzatılmasına karar verir. Yönetim Kurulunun staj süresinin uzatılmasına dair karan kesin olup aleyhine hiçbir mercie başvurulamaz.
Stajiyerlerin vazife görebilecekleri! yerler :
Madde 29. — Stajiyer staja başladıktan sonra bir gün sonra avukatın yazılı muvafakati ile ve gözetimi altında sulh mahkemelerinde, icra hâkimliklerinde görülen davalara girebilir ve icra işlerini takibedebilir.
Stajiyerlere yardım yapılabilir. Yardım şekil ve şartlan staj yönetmeliğinde belirtilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
AVUKATLIK 1MTÎHANI
İmtihana kabul şartları:
Madde 30. — Avukat olmak yeterliğini kazanmak için avukatlık imtihanını başarmış olmak lâzımdır. Bu imtihan Türkiye Barolar Birliği merkezinde yapılır. Staj belgesi almamış olanlar bu imtihana kabul edilemezler.
İmtihan Kurulu :
Madde 31. — İmtihan Kurulu Yargıtaydan 2 yargıç ile 5 avukattan kurulmuş 7 kişilik bir heyetten meydana gelir. Kurula katılacak iki yargıcı, biri hukuk daireleri, diğeri ceza daireleri başkanları arasından olmak üzere Adalet Bakanlığı seçer. 5 avukat üyeyi ise en az 20 yıl fiilen avukatlık yapmış olanlar arasından Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu seçer.
İmtihanda 3 kere basan gösteremiyenler :
Madde 32. — Avukatlık imtihanında 3 kere başarısızlığa uğrıyan aday bir daha imtihana kabul edilemez.
İmtihan konulan ve usulü :
Madde 33. — İmtihan sözlü ve yazılı olmak üzere adayın pratik bilgi ve yeterliğini ölçmek amaciyle bilhassa Anayasa, Medeni Kanun, Borçlar Kanunu, Ceza Kanunu, Hukuk ve Ceza Kanunu, hukuk ve ceza muhakemeleri usulü kanunları, İcra ve İflâs Kanunu Türk Ticaret Kanunu ve Avukatlık Kanunu ve avukatlık kanunu gibi her avukatın bilmesi gereken anakanunlar üzerinde yapılır. Buna göre avukatlık imtihanının konuları ve usulü ayrı bir yönetmelik ile düzenlenir. Bu yönetmeliği Türkiye Barolar Birliği hazırlar.
Kayıt için başvurmaları:
Madde 34. — Avukatlık imtihanını başarmış olup 4 ncü maddede yazılı diğer şartlan haiz bulunanlar avukatlık edecekleri yer barosuna ait levhaya kaydolmak için başvurabilirler.
BEŞİNCİ KISIM
AVUKATLARIN HAK VE VAZİFELERİ
Meslekten doğan genel görevler:
Madde 35. — Avukatlar adaletin dağıtımı amaciyle üzerlerine aldıkları görevleri, bu görevlerin kutsalığına yakışır bir şekilde ihtimam, sadakat, doğruluk, şeref ve vakar ile yerine getirmek mecburiyetindedirler. Avukatlık unvanının telkin ettiği saygı ve güvene lâyık bir şekilde hareket ederler.
Yalnız avukatların yapabileceği işler:
Madde 36. — Kanun işlerinde ve hukukî meselelerde oy vermek, mahkeme, hakem, veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar katında özel ve tüzel kişilere ait haklan dava etmek ve savunma, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, adlî işlemleri ve resmî dairelerde çekişmeli ve çekişmesiz işleri kovuşturmak ve kanunla verilen diğer yetkileri kullanma yalnız bu kanun hükümleri içinde Barolara kayıtlı avukatlara aittir.
Avukatın imzasını taşımıyan dava istidaları ile dava ikame edilemez ve takip yapılamaz.
Dava açmağa yeterli olan her kişi dava istidasını bir avukat tarafından imza edilmek kaydiyle kendi dava veya işini kovuşturabilir. Usul ve furu ile ikinci dereceye kadar olan civar kısımlan, kan, koca, resmî dairelerdeki işleri vekâletle kovuşturabilirler.
Ancak 10.000 lira ve daha fazla değeri olan davalann avukat eliyle yürütülmesi şarttır. Nüfusu 100.000 den fazla olan il merkezlerinde avukatlıktaki kıdemi 2 yılı aşmamış olan avukatlar yalnızca sulh mahkemeleri ile icra hâkimliklerinde ve icra dairelerinde iş takibedebilirler.
Avukatlıkta 10 yıl kıdemi olmıyan veya bu kadar süre ile yargıçlık ve savcılık sınıfından sayılan görevlerde bulunmayanlar Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay duruşmalarında hazır bulunamazlar. Hukuk ve Ceza Muhakemeleri Usulü kanunlarının hükümleri saklıdır.
Avukatın çekişmesiz İşleri kovuşturma yetkisi:
Madde 37. — Avukat, müvekkillerinin hukukunu korumak bakımından lüzumlu gördüğü hallerde resmî idare ve kurumlarda çekişmeli ve çekişmesiz işleri kovuşturma, gerekli görüşmeleri yapmak, dilekçeler tanzim ve işlemleri yerine getirmek ve sonuçlandırmak hakkını taşır.
Hazırlık kovuşturmasında hazır bulunmak :
Madde 38. — Avukat, hazırlık kovuşturmasının her safhasında müvekkilinin kovuşturmadaki sıfatı ne olursa olsun yanında hazır bulunmaya ve adına düzenlenen tutanakları müvekkili ile birlikte imza etmeye yetkilidir.
Sır saklama yükümlülüğü :
Madde 39. — Avukatlar, kendilerine verilen veya ödevleri dolayısiyle öğrenmiş oldukları sırları her ne suret ve sebeple olursa olsun açığa vuramaz ve tanıklığa zorlanamaz,
İşin reddedildiğinin bildirilmesi:
Madde 40. — Avukat, kendisine teklif olunan işi sebep göstermeden reddedebilir. Reddin iş sahibine gecikmeden bildirilmesi lâzımdır, îşi iki avukat tarafından reddolunan kimse kendisine bir avukat tâyinini baro başkanından istiyebilir.
Baro başkanı tarafından tâyin olunan avukat işi ücret karşılığında kovuşturmakla sorumludur.
İşin reddi zorunluluğu:
Madde 41. — Aşağıdaki hallerde avukat işi redde mecburdur :
a) Görmesi istenilen iş meslekî tesanüt ve nizam icaplarına uygun değilse,
b) Aynı işte menfaati zıt bir tarafı temsil etmiş veya rey vermiş ise,
c) Aynı hukukî meselede yargıç, hakem, savcı veyahut memur sıfatiyle faaliyeti sevk etmiş ise,
ç) Kendisinin tanzim ettiği bir senet veya mukavelenin muteber olmadığını iddia etmek durumu meydana gelmiş ise, Bu mecburiyet avukatın ortaklarım da kapsar.
Avukatın dosya saklaması:
Madde 42. — Avukat, ücreti veya yapmış olduğu masraflar kendisine ödeninceye kadar, evrakı müvekkiline gerivermiyebilir.
Avukat, dosyayı, işin veya vekâletin sona ermesinden itibaren 3 yıl süre ile saklamak zorundadır. Şu kadar ki avukat, evrakını geri almasını yazı ile bildirmiş olup da müvekkil tebliğinden itibaren 3 ay içinde evrakını almazsa saklamak sorumluluğu kalkar.
Tazminat taleplerinde zaman aşımı:
Madde 43. — Müvekkil tarafından avukatına karşı yapılacak akidden doğan zarar - ziyan talebi bu hakkın doğduğu andan itibaren bir sene ve her halde engeç vekâletin sona ermesinden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar.
Avukatın vekâletten istifası:
Madde 44. — Belli bir işi kovuşturma veya savunmadan isteği ile vazgeçen avukatın, durumu müvekkiline tebliğinden itibaren 15 gün süre ile işe ait vekâlet görevi devam eder. Şu kadar ki, adlî müzaheret bürosu yahut baro başkanı tarafından atanan avukat kaçınılmaz bir sebeb olmadıkça ödevi yerine getirmekten çekinemez. Kaçınılmaz sebebin takdiri atamayı yapan makama aittir.
Bakılmakta olan bir dava veya devam etmekte olan bir icra kovuşturmasında istifa eden avukatın istifası karşı tarafa bunu bildirdiği tarihten ancak 15 gün sonra yürürlüğe girer. Vekâlet bu müddetçe devam ediyor sayılır. Bunun aksi hiçbir surette ileri sürülemez.
Müvekkilin ölümü halinde avukat durumunu mirasçılara veya onlara bildirmeye ve yeni alacağı bilgiye kadar mirasçıların haklarını savunmaya zorunludur.
İsteri yönetecek bir avukatın atanması:
Madde 45 — Bir avukatın ölümü veya meslekten veyahut işten menedilmesi veya geçici olarak işten alıkonulması veyahut kaçınılmaz sebepler geçici olarak iş yapamaz duruma gelmiş olması hallerinde baro başkanı avukatın bürosuna el koyarak ilgililerin isteği üzerine veya iş sahiplerini haberdar etmek şartiyle işleri, geçici olarak kovuşturmak ve yürütmek için bir avukatı re'sen tâyin eder.
Yukarıdaki fıkrada yazılı işlere ait kanuni süreler dosyaların devir ve teslimi tarihine kadar işlemez. Şu kadar ki, bu müddet hiçbir suretle 3 ayı geçemez, işin avukata verilmesi baro başkanının mahkemelere yapacağı tebliğ ile tesbit olunur.
Evrakı inceleme ve örnek alma hakkı:
Madde 46. — Kanunî engel olmadıkça avukatlar kendilerine teklif edilen iş veya üzerlerine almış oldukları vekâlet görevi ile ilgili olarak bütün adlî askerî, malî ve idari kaza mercileri ile idari mercilerdeki ve resmî ve hususi daire ve kurumlardaki bütün dosya ve evrakı vekâletname göstermeye sorumlu olmaksızın incelemek, bunlardan vekâletname ibrazı suretiyle de kendisine harçsız olarak örnek verilmesini istemek hakkını taşırlar. Yine mahkeme ve sair mercilerde tutulmakta olan tutanakların makina ile yazdırılması sırasında tasdiksiz ve sonradan tasdikli birer suretin verilmesini istiyebilirler. Bu suretler hiçbir hare ve resme tabi tutulmadan verilir.
Avukat, dilediği takdirde masrafı tarafından verilmek üzere vazifesi ile ilgili işe ait dosyada bulunan her türlü evrakın fotokopilerini çektirebilir ve fotokopili tasdikli suret istiyebilir. Bunlarda hare ve resme tabi tutulmaz.
Avukatlar yargı yerlerinde bulunan dava dosyalarını imza mukabili alıp yazıhanelerinde incelemek yetkisini haizdirler. Avukatlar bu suretle almış oldukları dosyayı iyi saklamaya ve en geç 3 gün içinde geri vermeye mecburdurlar. Mahkemeden aldığı dosyayı gününde geri vermiyen avukata bir daha dosya verilemiyeceği gibi aldığı dosyayı aynen iade etmiyen ve evrak ziyanına sebebiyet Veren avukat hakkında 3 seneden 6 seneye kadar ağır hapis cezası verilir.
Belli işlemlerde avukatın imzasının aranması lüzumu:
Madde 47. — Noterlerce tanzim veya tatbik edilecek her türlü şirket mukavelelerinde, gayrimenkul satış va'di, evlât edinme mukavelesi ile vasiyetname, miras ve alelıtlak şirket mukaveleleri ve 10.000 lira Veya daha fazla miktar ve değere mütaallik diğer her türlü mukavele, borç senedi tahahütname gibi hukukî işlemlerde bir avukatın imzası bulunmadıkça noterler bu gibi muamele ve senetleri tanzim ve tasdik edemezler. Avukatın imzasının bulunması mukavele, senet ve muamelelerin muteberlik şartıdır. Şu kadar ki bu hükümler ancak avukat sayısı 50 yi geçen baroların kurulmuş olduğu illerde yürür.
Avukatın duruşma sırasında tevkif edilememesi:
Madde 48 .— Bir avukat, mahkeme huzurunda münasip olmıyan sözler sarf etiği veya fiillerde bulunduğu yahut mahkemenin intizamını bozduğu iddiası ile tevkif edilemiyeceği gibi hakkında hafif hapis veya para cezalarına da hükmolunamaz.
Avukat bürosu halinde birlikte çalışma:
Madde 49. — Birden fazla avukat çalışmalarım bir büroda (avukat bürosu) şeklinde birleştirebilirler. Bu halde birlikte çalışan avukatlardan birinin veya birkaçının öz ve soyadlarının yanında (avukat bürosu) ibaresi kullanılabilir. Bu büro tüzel kişiliği haiz olmadığı gibi yapılan faaliyet sadece serbest meslek çalışması olup hiçbir bakımdan ticari sayılamaz. Böylece büro halinde birlikte çalışan avukatlar kendi aralarındaki durumu, ücretleri kararlaştırılacak oranlara göre paylaşmak veya bazılarının sadece belli ücret alması şeklinde düzenlemekte tam bir serbestiye sahiptirler:
Büro edinme mecburiyeti:
Madde 50. — Her avukat levhaya kaydı tarihinden itibaren 3 ay içinde baro bölgesi içinde bir büro kurma zorunluluğundadır. Büronun niteliklerini belirtmek barolara aittir. Bir avukatın birden fazla bürosu olamaz.
Birlikte çalışan avukatlar için ayrı büro edinmek zorunluluğu yoktur. Avukat büro veya ikametgâh adresini değiştirirse bunu bir ay içinde baroya bildirmek zorundadır.
Avukat bürosunda çalışabilecek kişiler :
Madde 51. — Avukatlar büro işlerinde sekreter ve daktilograftan başka yalnız avukat ve büro işleri için lüzumlu diğer elemanları çalıştırabilirler. Avukatlıktan yasaklananlarla her ne suretle olursa olsun iş birliği eden veya bu gibilere bürosunda görev veren avukat disiplin kurulunca ilk defasında işten, tekrarında meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılır.
Avukatlığa, yargıçlığa veya memurluğa engel suçlardan biri ile mahkûm olanlar avukat yanında çalıştırılamazlar.
İslerin stajiyer veya sekreterle kovuşturulması:
Madde 52. — Avukat, bürosuna ait işleri sorumluluğu altında yanında çalışan stajiyer veya sekreter eliyle de takibettirebilir ve örnek aldırabilir. Dava dosyalan yalnız avukat, avukat sekreterleri veya stajiyerleri yahut taraflarca incelenebilir.
Çekişmeli haklan edinme yasağı:
Madde 53. — Avukat el koyduğu işlere ait çekişmeli hakları edinmekten yasaklıdır. Bu yasak işin bitiminden itibaren bir yıl sürer.
Avukata, çıkar karşılığında iş getirme:
Madde 54. — Avukat veya iş sahibi tarafından va'odlunan veya verilen bir ücret yahut da her hangi bir çıkar karşılığında avukata iş getirmeye aracılık edenler 6 aydan bir seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hareketi yapanlar memur iseler verilecek ceza bir yıl hapisten aşağı olamaz.
Cübbe giymek mecburiyeti:
Madde 55. — Avukatlar, mahkemelere Adalet Bakanlığınca belirtilecek resmî kılıkla çıkmak zorundadırlar.
Baroya ve avukatlara ayrılacak yer :
Madde 56. — Her adliye dairesinde baroya, her mahkeme salonunda ve icra dairelerinde avukatlara bir yer ayrılması mecburidir.
Danışma yapılması uygun olmayan yerler :
Madde 57. — Avukatlar baroda kayıtlı olan bürolarından başka yerlerde mahkeme salonunda veya adliye binasında iş sahipleri ile hukukî istişarede bulunmaktan ve iş kabul etmekten yasaklıdırlar Madde hükmü avukatın özel olarak davet edildiği hallerde uygulanmaz,
Ayrı dosya tutmak:
Madde 58. — Avukat, üzerine aldığı her işi, dava yahut yazılı mütalâasına müracaat olunan her husus hakkında ayrı dosya tutmakla yükümlüdür. Avukat, kendi tarafından yazılan veya taslağı yapılan her belgeyi bizzat imzalamaya mecburdur.
Görüşmelere ait tutanak :
Madde 59. — Avukat iş için yaptığı görüşmelerden lüzumlu saydıklarım bir tutanakla belirtir. Tutanağın altı görüşmede bulunanlar tarafından imzalanır.
Sicil cüzdanları:
Madde 60. — Levhada yazılı olan her avukatın bağlı olduğu baroda Türkiye Barolar Birliğinden gönderilen örneğe uygun bir sicil cüzdanı bulunur. Bu cüzdan gizli tutulur. Ancak sahibi veya tevkil edeceği başka bir avukat tarafından her zaman görülebilir ve içinden not alınabilir. Bir barodan diğer baroya geçme halinde cüzdan yeni geçilen Baro Başkanlığına gönderilir.
İş elde etmek gayesiyle reklâm yasağı:
Madde 61. — Avukatların iş elde etmek için her türlü harekette bulunmaları gazetelere, reklâm sayılabilecek ilân vermeleri, matbu kâğıtlarında ve tabelâsında avukat unvanından başka ibarelere yer vermeleri yasaktır.
Aslına uygun vekâletname örneği çıkarabilme :
Madde 62. — Usulüne uygun düzenlenen ve avukata verilmiş olan Vekâletname dosyada saklanır. Avukat, isterse dosyada saklanan vekâletnamenin örneğini çıkarıp kullanabilir. Avukat tarafından aslına uygunluğu onaylanan örnekler bütün kaza mercileri, resmî daire ve kurumlar ile özel ve tüzel kişiler önünde resmî örnek hükmündedir. Aslı olmıyan vekâletname örneği onaylıyan veya aslına aykırı örnek veren avukat 3 yıldan 6 yıla kadar ağır hapis cezası görür.
Avukata karşı istenen suçlar:
Madde 63 — Görev sırasında veya gördüğü görevden dolayı bir avukata karşı işlenen suçlar hakkında T.C. kanununun hâkimlere karşı işlenen suçlara mahsus olan hükümler uygulanır.
Avukat hakkında kovuşturma yapılması
Madde 64. — Avukatların görevlerinden doğan veya görev sırasında işlenen suçlarından dolayı yapılan şikâyet ve ihbarları işe el koyan savcı veya yardımcısı, şikâyetçi veya muhbirin beyanını ekledikten sonra görüşünü bildirmek üzere avukatın bağlı olduğu baro başkanlığına gönderir. Baro disiplin kurulu kendi usullerince gerekli kovuşturmayı yaparak görüşü ile birlikte dosyayı savcılığa geri verir. Bu suretle işlem görmüş olan dosya Adalet Bakanlığına yollanır. Avukat hakkında kovuşturma yapılması Adalet Bakanlığının iznine bağlıdır. Suçun görevden doğup doğmadığı veya görev sırasında işlenmiş olup olmadığının belirtilmesinde de birinci fıkrada yazılı usule göre hareket edilip Adalet Bakanlığının bu konudaki kararına uyulur.
Avukat hakkında yapılacak her hangi bir soruşturma veya kovuşturma ancak avukatın bağlı olduğu Baronun bölgesi dahilinde en yüksek dereceli yargıç tarafından yapılır.
Avukatlara ait yetkilerin başkaları tarafından kullanılması yasağı:
Madde 65. — Bu kanun hükümleri içinde avukatlar levhasına kaydı yapılmamış veya geçici belge almak yoluyla bu hakkı elde etmemiş olanların levhadan kaydı silinen veya işten yasaklanan avukatların şahıslarına ait bulunmayan dava dilekçeleri lâyihaları ve diğer dava kâğıtları ile icra kâğıtları, her türlü hukukî yazı ve belgeleri düzenlemeleri yazmaları veya yazdırmaları, dava veya icra işlerini kovuşturmaları hukukî oy ve görüş bildirmeleri, her ne suretle olursa olsun avukatlara tanınmış diğer yetkileri kullanmaları veyahut avukat unvanını taşımaları yasaktır.
Bu yasağa aykırı hareket edenler 6 aydan 18 aya kadar hapis cezasına mahkûm edilirler. Avukatlık yapmak yetkisini taşımadıkları halde danışıklı surette alacak devralmak ve kanunların tanıdığı başka hakları kötüye kullanarak avukatlara ait yetkileri kullananlar 6 aydan 2 seneye kadar hapis cezası ile birlikte 1.000 liradan 5,000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Barolar mahkeme ve icra daireleri bu maddenin kapsamına giren bir hali öğrenince hemen savcılığa bildirirler. Savcılık bunun üzerine kovuşturmaya geçerek sonucunu ilgili baroya bildirir.
Baro Yönetimi Kuruluna karşı Özel görevler :
Madde 66. — Denetleme ve şikâyetle ilgili meselelerde avukat Baro Yönetim Kuruluna veya onun görevlendirdiği üyelerden birine bilgi vermeye ve istek üzerine dosyalan göndermeye dinlemek üzere çağırıldığı hallerde Yönetim Kurulu veya üyelerinden birinin önüne çıkmaya mecburdur.
Birinci fıkrada yazılı mecburiyete uymıyan avukata Baro Başkanı 100 liradan 2.000 liraya kadar para cezası hükmedebilir. Bu ceza her davet ve isteğe uymamak halinde yeniden verilebilir. Ancak verilen emrin yerine getirilmemesi halinde para cezası verileceğinin yazı ile bildirilmiş olması şarttır.
Bu para cezasına karşı tebliğinden itibaren 15 gün içinde Disiplin Kuruluna itiraz olunabilir. Disiplin Kurulunun kararı kesindir. Bu madde gereğince hükmedilen para cezaları disiplin faslındaki hükümlere göre tahsil edilir.
Baro aidatının ödenmemesinde ısrar :
Madde 67. — Baro yıllık aidatını makbul bir sebebolmaksızın vermemekte ısrar edenler Yönetim Kurulu kararı ile işten menedilir ve ilgili mercilere bildirilir.
ALTINCI KISIM
AVUKATLAR LEVHASI
Levhanın Baroca düzenlenmesi:
Madde 68. — Baro Yönetim Kurulu her adlî yılın başlangıcında bölgesi içinde bulunan bütün avukatların bir levhasını düzenler. Levhaya her avukatın alfabe sırasiyle adı, soyadı, ikametgâhı ve bürosu yazılır.
Bu levha resimli olarak bastırılır.
Şu kadar ki Baronun her yıl yeni bir levha bastırması yerine levhayı her 3 yılda bir tanzim ederek bastırması ve yeni katılacak avukatlar için her adli yılın başlangıcında resimli bir ek düzenlenmesi de caizdir. Bu halde levhada değişiklikler de ekte gösterilir.
Levhanın düzenlenmesinden sonra Baroya kaydı yapılanlara yeni levhanın veya ekin düzenlenmesine kadar geçici bir belge verilir.
Levhanın bir örneği Türkiye Barolar Birliğine, Adalet Bakanlığına, Anayasa Mahkemesine, Yargıtaya ve Danıştaya ve Baronun bölgesi içinde bulunan en büyük idare âmirine, mahkemelere, noterlere ve diğer barolarla sair yargı organlarına gönderilir.
Levhaya kaydedilme zorunluluğu :
Madde 69. — Her avukat, bölgesi içinde, süresiz olarak avukatlık edeceği yerin baro levhasına kaydedilmekle yükümlüdür. Bir baro levhasına yazılı bulunan avukat sürekli olmamak şartiyle Türkiye'nin her yerinde mesleğin yapmaya yetkilidir.
Avukatlığın sürekli olarak başka bölgede yapılması:
Madde 70. — Bir avukat levhasında yazılı bulunduğu baro bölgesi dışında sürekli olarak mesleğini yapar veya disiplin cezasını gerektiren bir harekette bulunursa o yerin Yönetim Kurulu tarafından bu konuda düzenlenecek tutanak gereken işlem yapılmak üzere avukatın bağlı olduğu baroya gönderilir.
Başka baroya nakil:
Madde 71. — Bir barodan diğer baroya nakil hakkındaki istekler levhasına kaydı istenilen Baro Yönetim Kuruluna yazı ile bildirilir.
Nakil dilekçelerine hangi belgelerin bağlanacağı ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağını Türkiye Barolar Birliği bir yönetmelikle düzenler.
Nakille ilgili inceleme ve isteğin kabulü:
Madde 72. — Baro yönetim kurulu nakil isteğinde bulunan avukatın disiplin kovuşturması altında olup olmadığını, baro aidatını ödeyip ödemediğini önceden yazılı olduğu barodan sorar ve bu hususta gerekli gördüğü her türlü inceleme ve işlemleri yapar.
Nakil isteğinin kabulü halinde baroca verilecek karar avukatın evvelce levhasında kayıtlı olduğu baro ile Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
Nakil isteğinin reddi:
Madde 73. — Nakil isteğinin kayıt için kendisine başvurulan baroca reddî veya belgelerin tamamlanmasından itibaren 30 gün içinde nakil hakkında bir karar verilmemiş olması halinde nakil isteğinde bulunan avukat Türkiye Barolar Birliğine müracaat edebilir. Türkiye Barolar Birliğinin vereceği karar kesindir.
Yeniden yazılma hakkı:
Madde 74. — Bu kanuna göre kaydın silinmesini gerektiren hallerin ortadan kalktığını ve ilk kaydı esas olan şartların varlığını ispat eden avukat levhaya yazılmak hakkını kazanır.
75 nci madde hükmü saklıdır.
Kaydın bir daha yenilenmemek üzere silinmesi:
Madde 75. — Cezai veya disipline ilişkin bir karar sonucunda meslekten çıkarılanlarla bir ceza mahkemesi kararı ile kamu hizmetlerinden yasaklanmış olanların ruhsatnamesinin geri alınmasına avukatın bağlı bulunduğu baro yönetim kurulunca karar verilir. Bu karar üzerine avukatın ruhsatnamesi iptal ve kaydı bir daha yenilenmemek üzere silinir ve karar Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
Bu karara karşı tebliğinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz olunabilir. Türkiye Barolar Birliğinin kararı kesindir. Bu işlemlerin uygulanması cin meslekten çıkarma kararı veya hükümlülüğü kesinleşmiş olması şarttır.
YEDİNCİ KISIM
BAROLAR
Baro kurulması için aranacak avukat sayısı:
Madde 76. — Bölgesi içinde en az 15 avukat bulunan her il merkezinde bir baro kurulur. Baro kurulamıyan yerlerin en yakın baroya bağlanması veya bunların birleştirilerek bir baro düzenlenmesi ve merkezlerinin belirtilmesi Türkiye Barolar Birliğine aittir. Barolar kuruluşunu Türkiye Barolar Birliğine bildirmekle tüzel kişilik kazanır.
Baronun hukukî durumu:
Madde 77. — Barolar kamu kurumu niteliğinde bağımsız bir meslek teşekkülüdür. Ancak barolar üzerinde denetim ve gözetim Türkiye Barolar Birliğine aittir. Bu denetim ve gözetim kanun ve tüzüklere ve bilhassa barolara verilmiş olan görevlerin yerine getirilmesine mütaalliktir.
Kanundaki özel hükümler saklıdır.
Baroların amacı ve merasimdeki yeri :
Madde 78. — Barolar kuruluş amacına aykırı işlerle ve siyasetle uğraşamaz.
Barolar millî, adlî ve ilmî merasime iştirak eder. Barolar mutadolan millî merasimde bulunur. Ve il savcısının yanında yer alır.
SEKİZİNCİ KISIM
BAROLARIN ORGANLARI
Baroların organları:
Madde 79. — Baroların organları şunlardır :
1. Baro genel kurulu,
2. Baro yönetim kurulu,
3. Baro başkanlığı,
4. Baro disiplin kurulu,
5. Baro denetleme kurulu,
dur.
Genel Kurul:
Madde 80. — Genel kurul, bir baronun en yüksek mercii olup levhada yazılı bulunan avukatlardan meydana gelir. Genel kurul, kanunun kendisine verdiği ödevleri yerine getirir. Avukatlık için genel önemi olan meseleleri görüşür ve karara bağlar.
Genel kurulun olağan toplantısı:
Madde 81. — Genel kurul her Aralık ayının ilk haftası içinde yönetim kurulu tarafından hazırlanan bütçeyi ve gündemi görüşmek, baro başkanı idare kurulu ve disiplin kurulu üyeleri ile denetçileri seçmek, Türkiye Barolar Birliğinin seçim döneminin sona ermesinden önce de Türkiye Barolar Birliğine katılacak delegeleri seçmek için toplanır.
Toplantıya çağın ve lifin :
Madde 82. — Genel kurul toplantısına levhaya kayıtlı her avukat yazı ile çağırılır. Çağırı mektubunun toplantı gününden en az 10 gün önce postaya verilmiş veya avukata sunulmuş olması gereklidir. Çağın mektubunda toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi ve toplantıda yeterli çoğunluk olmadığı takdirde ikinci toplantının yeri, günü ve saati yazılır.
Olağanüstü toplantı:
Madde 83. — Baro başkanı veya yönetim kurulu gerekli gördükleri hallerde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırırlar. Baro başkanı,levhaya yazılı avukatların 5te birinin görüşme konularını belirten yazılı isteğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmaya zorunludur.
Bu istek üzerine en geç 15 gün içinde genel kurul toplantıya çağırılır.
Genel kurul toplantısını yönetecek başkanlık divanının seçilmesi:
Madde 84. — Gerek olağan gerekse olağanüstü genel kurul toplantılarında ilk iş olarak bu toplantıya başkanlık edip yönetecek olan avukat ile iki üyeden meydana gelen bir başkanlık divanı gizli oyla seçilir. Seçilecek adaylarda, baro disiplin kurulu üyeliği için .... nci madde gereğince bulunması gerekli nitelikler aranır.
Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri başkanlık divanına seçilemezler.
Toplantılara katılmak yükümü :
Madde 85. — Baro levhasına kayıtlı her avukat gerek olağan, gerekse olağanüstü genel kurul toplantılarına katılmakla yükümlüdür. Haklı bir engele dayanmış olmadıkça bu toplantılara gelmiyen avukatlar hakkında baro başkam tarafından ihtar cezası verilebilir.
Görüşme ve karar yeter sayısı:
Madde 86. — Levhaya yazılı avukatların yandan bir fazlasının katılması ile genel kurul toplanır.
Birinci fıkrada yazılı çoğunluk olmadığı hallerde toplantı 15 günü geçmemek üzere başka bir güne bırakılır. Bu toplantıda hazır bulunan avukat adedi ne olursa olsun genel kurul teşekkül etmiş sayılır. Ancak kayıtlı üye adedi 1.000 den fazla olan barolarda en az 10 da bir üye katılmadıkça görüşme yapılamaz.
Yukardaki hükümlere göre görüşme yeter sayısı bulunmak kaydiyle kararlar, hazır olan üyelerin yandan bir fazlasının bir oyda birleşmesi ile verilir. Oyların eşit olması halinde genel kurul başkanının bulunduğu taraf tercih olunur. Seçimler hakkında da aynı çoğunluk aranır. Şu kadar ki, oylarda eşitlik halinde ad çekme yapılır.
Bir üye kendisini ilgilendiren özel işinde oy veremez. Seçimlerde bu esas uygulanmaz. Genel kurulun kararlan ve seçimlerin sonuçları bir tutanakla belirtilir. Tutanak başkanlık divanı tarafından imzalanır.
Genel kurulun ödevleri:
Madde 87. — Genel kurulun bellibaşlı ödevleri şunlardır:
1. Yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri ile denetçileri baro başkanını ve Türkiye Barolar Birliği delegelerini seçmek,
2. Baroda yazılı avukatlardan alınacak giriş aidatı ile yıllık aldatın miktarı ve bunların ödeneceği tarihleri belirtmek,
3. Yönetim kurulunun, baronun gelir ve giderleri ile mallarının idaresi hakkında vereceği hesaplan bakıp incelemek ve yönetim kurulunun ibra edilip edilmiyeceği hakkında karar vermek,
4. Bütçeyi onaylamak,
5. Avukatlara ve ölüm halinde geride bıraktıkları ailelerine sosyal yardım kurulları kurmak ve bunları geliştirmek,
6. Baro başkanının istifası halinde bunun sebepleri üzerinde görüşme açmak,
7. Meslek işlerine ait isteklerde bulunmak,
8. Yönetim kurulunca yapılacak çeşitli yönetmelikleri inceliyerek onaylamak.
Gündem dışı görüşme :
Madde 88. — Genel kurul toplantısında görüşüleceği usulüne göre bildirilmemiş olan konular hakkında karar alınamaz. Yeni bir toplantı kararı bu hüküm dışındadır.
YÖNETİM KURULU
Yönetim kurulu :
Madde 89. — Her baronun bir başkanı ve en az 4 üyeden kurulu bir yönetim kurulu vardır. Avukat sayısı 50 den 100 e kadar olan barolarda 6, 101 den 250 ye kadar olan barolarda 8, 251 den fazla olan barolarda 10 üye ve her baroda en çok 5 yedek üye bulunur. Baro başkanı yönetim kurulunun tabiî başkanıdır.
Seçilme yeterliği ve engelleri:
Madde 90. — Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri levhada yazılı avukatlar arasından gizli oy ve oy çokluğu ile seçilir. Şu kadar ki, kesintisiz olarak 15 yıl müddetle avukatlık yapmamış olanlar baro başkanı, 10 yıl müddetle avukatlık yapmamış bulunanlar yönetim kurulu üyesi seçilemez. 50 den aşağı avukat bulunan barolarda seçilmek için bu şartlar aranmaz. Mahkeme kararı gereğince tasarruf ehliyeti sınırlandırılmış olanlar avukatlığa engel bir suçtan haklarında son kovuşturmanın açılması kararı verilmiş ve ya İşten veya meslekten çıkarma cezalarından yahut geçmiş 5 yıl içinde tevbih veya disiplin kurulunca verilmiş para cezasından her hangi birine uğramış olanlar baro başkanı ve yönetim kurulu üyesi seçilemezler.
Seçim genel kuruldan ad çekme ile ayrılan 5 avukat tarafın dan yönetilir. Adaylığını koymuş olanların seçim bürosuna atanmaları caiz değildir.
Seçim yeterliğini kaybeden baro başkanı ve yönetim kurulu üyelerinin ödevi kendiliğinden sona erer.
Seçim sonucu yönetim kurulu tarafından düzenlenecek bir tutanak ile Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
Seçim dönemi :
Madde 91. — Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri 2 yıl İçin seçilirler. Baro başkanı hariç arka arkaya olmamak üzere tekrar seçilmek caizdir.
Şu kadar ki üyelerin yarısı her yıl yenilenir, tik defa ayrılacak üyeler ad çekme ile belli olur. Her hangi bir sebeple seçim dönemi bitmesinden önce ayrılan baro başkanının yerine seçilen geri kalan süreyi tamamlar.
Bir yönetim kurulu üyesinin vaktinden önce ayrılması:
Madde 92. — Bir yönetim kurulu üyesi:
1. Baroya yazılı üye olmak sıfatını yahut 90 ncı maddede yazılı sebeplerden dolayı seçilme niteliğini kaybetmiş,
2. Yönetim kurulu üyeliği görevinden istifa etmiş olursa yönetim kurulu üyesi olmaktan çıkar.
Yönetim kurulu üyelerinden biri vaktinden evvel bu görevden ayrılırsa kalan vazife dönemi için gelecek genel kurul toplantısın da yeni bir üye seçilmek üzere yeri, en çok oy almış yedek üye ile doldurulur.
Yönetim kurulu üyelerinden biri hakkında avukatlığa, 90 ncı maddeye göre seçilmeye engel bir suçtan dolayı kamu dâvası açılmış veya disiplin kovuşturmasına başlanmış ise dava veya disiplin kovuşturması sonuna kadar bu üye yönetim kuruluna katılamaz, yeri yedek üye ile doldurulur.
Yönetim kurulu toplantıları:
Madde 93. — Yönetim kurulu, baro başkanı tarafından doğrudan doğruya veya üyelerden birinin görüşme konusunu taşıyan yazılı isteği üzerine başkanlıkça toplantıya çağırılır.
Üyelerden en az yarısı toplantıya katılmışsa yönetim kurulu karar alabilir. Kararlar başkanla birlikte hazır bulunan üyelerin yandan bir fazlasının bir oyda birleşmesiyle verilir.
Baro başkanı veya üyesi ilgili oldukları işlerin görüşülmesine katılamazlar. Yönetim kurulu kararları hakkında bir tutanak tutularak başkan ve üyeler tarafından imzalanır .
Toplantıya çağırılmanın şekli:
Madde 94. — Yönetim kurulu üyeleri çağın mektup ve listeleri ile toplantıya çağırılır. Ardarda 3 toplantıya engelsiz olarak katılmamış olan bir üye yönetim kurulu karariyle istifa etmiş sayılır. Bu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz olunabilir.
Görevlerin parasız görülmesi:
Madde 95. — Baro başkanlığı yönetim kurulu üyeliği ve denetçilik görevleri ile baro menfaatlerini gözetme, temsil ve savunma hususunda her hangi bir avukata verilen iş ücretsiz görülür. Masraflar ve yolculuk giderleri baro kasasından ödenir.
Yönetim Kurulunun görevleri:
Madde 96. — Yönetim kurulu, kendisine kanunen verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü olup baronun işlerini kovuşturur ve menfaatlerini korur. Yönetim kurulunun bellibaşlı görevleri şunlardır :
1. Avukatlık vakar ve haysiyetini ve meslek nizamının muhafazası meslekin adalet gayelerine uygun olarak sadakat ve şerefle yapılmasını sağlamak,
2. Stajyer ve avukatların baroya kabul ve levhaya yazılma veya nakil işleri hakkında karar vermek,
3. Avukatlık levhasını düzenlemek,
4. Meslekî ödevleri hususunda baro mensuplarına yol göstermek ve onlara bilgi vermek ve meslekî görevlerin yapılıp yapılmadığını denetlemek;
5. Levhaya yazılı avukatlar arasında çıkan anlaşmazlıklarda istek üzerine aracılık etmek ve ara bulmak;
6. Baro üyeleri ile milletvekilleri arasında çıkan ihtilâflarda taraflardan birinin isteği üzerine ara bulmak ve her türlü vekâlet ücreti ihtilâflarının mecburi tahkim yolu ile hallini düzenlemek,
7. Baro mallarını idare ve muhtaç avukatlara yapılacak yardım şeklini tesbit etmek,
8. Baro mallarının idaresi hakkında her sene bir rapor hazırlıyarak genel kurula hesap vermek ve senelik bütçeyi hazırlayıp genel kurulun onayına sunmak,
9. Baro adma menkul ve gayrimenkul almak, satmak, ipotek etmek ve bu mallar üzerinde her türlü aynî haklar tesis eylemek ve kaldırmak, bu hususlarda baro başkanına yetki vermek,
10. Staj işlerini düzenlemek ve denetlemek,
11. Yönetim kurulu üyeleri tarafından verilen istifalar hakkında karar vermek,
12. Avukatlık imtihanı komisyonlarına girecek avukatları teklif etmek,
13. Adlî yardım bürosu kurup yönetmek,
14. Adalet Bakanlığının yahut mahkeme veya resmî bir kurumun istediği düşünceleri vermek,
15. Genel kurul kararlarını yerine getirmek,
16. Baronun ücretli memurlarım tâyin ve azletmek,
17. İç yönetime ait bütün işleri görmek,
18. Disiplin kurulu ve Türkiye Barolar Birliği kararlarım yerine getirmek,
19. Baro bölgesinde yürürlüğe girecek olan avukatlık ücret tarifesini yapmak,
20. Kanunda yazılı diğer yetkileri kullanmak,
Yönetim kurulu ikinci fıkrasının 4, 5, ve 6 numaralı bendlerin-dc yazılı görevleri bazı üyelerine devredebilir.
Yönetim kurulu üyelerinin sır saklama yükümlülüğü :
Madde 97. — Baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri kuruldan ayrıldıktan sonra dahi görevleri sırasında bu görev dolayısiyle avukatlar, adaylar ve diğer kişilere dair öğrenmiş oldukları hususlar hakkında herkese karşı sır saklamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük işbirliğine çağırılmış olan avukatlar ile baronun memurlarını da kapsar.
Birinci fıkrada yazılı kimseler yönetim kurulunda görevli bulundukları sırada bu görevleri dolayısiyle avukatlar adaylar ve diğer kişilere dair öğrenmiş oldukları husus ve haller hakkında kendilerine izin verilmiş olmadıkça mahkemelerde tanıklık edemezler.
Tanıklığa izin verilip verilmiyeceğini yönetim kurulu vicdani kanaatine göre takdir ederek karara bağlar. Şu kadar ki baronun durumu ve görevleri yahut haklarında bazı vakalar yayılmış bulunan kimselerin haklı menfaatleri mutlak surette gerektirmiş olduğu hallerde bu izin verilmez.
Yukarıdaki hükümler baro disiplin kurulu üyeleri, birlik yönetim kurulu ve yüksek disiplin kurulu başkan veya üyeleri ve işbirliğine çağırılmış olan avukatlar ve Türkiye Barolar Birliği memurları hakkında da aynen uygulanır.
Başkanlık divanı kuruluşu ve seçimi;
Madde 98. — 250 den fazla üyesi bulunan barolarda her seçimden sonra ve ilk toplantıda yönetim kurulu kendi üyeleri arasından bir başkanlık divanı seçer.
Başkanlık divanı :
1. Başkan,
2. Başkan yardımcısı,
3. Genel sekreter,
4. Muhasip üyeden ibarettir.
Yönetim kurulu başkanlık divanı üyelerinin sayısını yükseltebilir. Başkanlık divanı üyelerinden biri vaktinden evvel ayrılırsa kalan görev süresi için bir ay içinde yenisi seçilir.
Başkanlık divanının görevleri:
Madde 99. — Başkanlık divanı bu Kanun veya yönetim kurulu kararı ile kendisine verilen görevleri yerine getirir.
Başkanlık divanı baro mallarının yönetimi hakkında gerekli kararlan alıp her üç ayda bir yönetim kuruluna rapor verir.
Başkanın görevleri:
Madde 100. — Baro başkanı baroyu temsil ve yönetim kuruluna başkanlık eder. Başkan ve başkan yardımcısı bulunmadığı zamanlarda yönetim kuruluna en kıdemli üye başkanlık eder.
Başkan, yönetim kurulu, disiplin kurulu ve genel kurul kararlarını yerine getirir ve günlük muamelâtı yürütür.
98. Madde gereğince verilen izin ve yetki dairesinde baro adına iltizam ve iktisapta bulunur. Taahhütlere girişir. Baroya yapılan bağışları kabul eder ve bütçeyi uygular.
Mahkeme ve resmî dairelerde baroyu temsil ve savunacak avukat veya avukatları tâyin eder.
Avukat sicillerinin, Türkiye Barolar Birliği tarafından gönderilen örneğine uygun olarak düzenlenmesi ve korunmasını sağlar.
Baro üyeleri veya bir avukatla müvekkili arasında çıkan çekişmeleri dostlukla çözümlemeğe çalışır ve bu kanunda yazılı diğer hususları yapmak hak ve görevini taşır.
Başkan yardımcısının görevleri :
Madde 101. — Başkan yardımcısı baro başkanının bulunmadığı zamanlarda ona aid olan yetkileri kullanır görevleri yerine getirir.
Baronun çalışmaları ve seçim sonuçları hakkında rapor:
Madde 102. — Başkan baronun ve yönetim kurulunun çalışmaları hakkında her yıl Türkiye Barolar Birliğine yazılı bir rapor verir.
Genel sekreterin görevleri:
Madde 103. — Genel sekreter, yönetim kurulu toplantılarına ait tutanakları düzenler, baronun iç çalışmaları ile yazı işlerini yönetir ve baro kalemine direktifleri verir ve büronun çalışmasını denetler.
Muhasip üyenin görevleri:
Madde 104. — Muhasip üye baronun mallarını başkanlık divanı kararlan gereğince idare eder. Ve para almaya ve vermeye yetkilidir. Aidatın toplanmasına ve bütçenin uygulanmasına dair her türlü gözetimi yapar.
Denetçiler :
Medde 105. — Baro genel kurulları baronun mali işlemlerini denetlemek üzere 3 kişilik bir denetleme kurulunu seçerler. Kurulmasına karar verebilir. Ve açık oyla denetçileri seçer.
DİSİPLİN KURULU
Disiplin kurulunun kuruluşu :
Madde 106. — Her baronun en az 4 üyeden kurulu bir disiplin kurulu vardır. Avukat sayısı 51 den 100 e kadar olan barolarda 6, 101 den 250 ye kadar olan barolarda 8 ve 251 den fazla olan barolarda 10 disiplin kurulu üyesi seçilir.
Baro başkanlığı yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeliği ve denetçilik bir kişide birleşemez.
Madde 107. — Disiplin kurulu üyeleri 90 ncı maddedeki usul ve şartlara göre seçilir. Seçilme yeterliğini kaybeden disiplin kurulu üyelerinin görevleri kendiliğinden sona erer. Seçim sonucu yönetim kurulu tarafından düzenlenen bir tutanak ile Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
Seçim dönemi
Madde 108. — Disiplin kurulu üyeleri 2 yıl için seçilir. Arka arkaya olmamak üzere yemden seçilmek caizdir. Şu kadar ki üyelerin yarısı her yıl. yenilenir. İlk defa ayrılacak üyeler ad çekme ile belli olur.
Disiplin kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan seçer.
Disiplin kurulunun toplanma ve karar yeter sayısı :
Madde 109. — Disiplin kurulu üyelerinin en az 3 te 2 si hazır bulunursa karar alınabilir. Kararlar hazır bulunanlardan yarısının bir fazlası ile meydana gelen ekseriyetle verilir. Başkanın bulunmadığı zamanlarda meslekte en kıdemli üye disiplin kuruluna başkanlık eder.
Disiplin kurulunun görevi :
Madde 110.— Disiplin kurulunun görevi, baro yönetim kurulu tarafından haklarında disiplin kovuşturması açılmasına karar verilen avukatlar hakkında disiplin kovuşturması yapmak ve disiplinle ilgili kararlan ve cezalan vermektir.
DOKUZUNCU KISIM
TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Birliğin kuruluşu ve nitelikleri :
Madde 111. — Mevcut ve bundan sonra kurulacak Türkiye barolarının katılmakla yükümlü oldukları bir Türkiye Barolar Birliği kurulmuştur.
Bu birlik bağımsız ve tüzel kişiliği haiz olup kamu hizmeti gören kamu kurumu niteliğinde bir meslek teşekkülüdür. Birlik kuruluş gayesine uygun işlerde kullanılmak üzere gayrimenkul edinebilir.
Birliğin Merkezi :
Madde 112. — Birliğin merkezi Ankara'dır.
Birliğin amaç, görev ve haklan :
Madde 113. — Türkiye Barolar Birliği kendisine kanunun verdiği görevleri yerine getirir.
Bunun dışında birliğin belli başlı amaçlan şunlardır :
1. Baroları ilgilendiren konularda her baronun görüşünü öğrenip ortaklaşa görüşmeler neticesinde çoğunluğun düşünce ve görüşünü belirtmek.
2. Avukatlık meslekinin yapılması ile ilgili kanunlarda genel görüşü prensipler halinde belirtmek.
3. Baroların faaliyetlerini ortak amaç halinde tasarlayıp meslekin gelişmesini sağlamak.
4. Baro mensuplarının genel menfaatlerini ve meslekin ahlâk, nizam ve geleneklerini korumak,
5. Türkiye barolarım ve mensuplarını birbirine tanıtarak aralarındaki meslek bağım kuvvetlendirmek,
6. Her il merkezinde baro kurulmasına ve vatandaşlarda, kendilerine ait davaları avukatlar eliyle açmanın ve savunmanın lüzum ve faydaları hakkındaki inancı yerleştirmeye çalışmak,
7. Kanunların memleket ihtiyaçlarına uygun olarak gelişmesi ve yürütülmesi yolunda dileklerde, yayınlarda bulunmak, icabında tasarılar hazırlayıp aidolduğu yerlere vermek,
8. Baroları ilgilendiren konularda Türkiye Barolar Birliğinin görüşünü yetkili mahkeme ve mercilere duyurmak,
9. Adalet Bakanlığının, mahkemelerin ve yargı veya yasama yetkisini taşıyan merci ve yerlerin ve Baroların soracakları adlî ve meslekî konular hakkında görüş ve düşüncelerini rapor halinde bildirmek,
10. Avukatların meslekte ilerlemelerini teşvik edecek ve sağlıyacak her türlü tedbirleri almak,
11. Stajiyerlerin nasıl yetiştirileceği hakkında prensipler koymak ve staj yönetmeliği yapmak,
12. Mahkeme ve temyiz içtihatlarının sistemli bir surette toplanması ve notlu olarak yayınlanması için Adalet Bakanlığı ile işbirliği yapmak,
13. Kanunların avukatlara tanıdığı hakların gerçekleşmesine ve yüklediği görevlerin tam ve şerefli bir surette yerine getirilmesi ne kavuşmak, avukatların haklarına karşı meydana gelebilecek müdahaleleri ve muhtemel sınırlandırılmaları önlemek için gerekli tedbirleri almak, avukatların ve barolann tümünü ilgilendiren konularda topluca hareket etmek ve her türlü gerekli tedbirleri almak,
14. Baro mensuplarının ilmî ve meslekî seviyelerini yükseltmek için kitaplık açmak, dergi çıkarmak, konferanslar vermek ve verdirmek, telif ve çevrilme eserler meydana getirilmesine teşvik
etmek,
15. Meslekin daha cazip bir hale getirilmesi ve bu konuda yazılı amaçlara erişebilmesi için düşünülecek çare ve tedbirleri görüşmek üzere zaman zaman toplantılar düzenlemek,
16. Meslek mensuplarına yapılacak sosyal yardım için en uygun yolu aramak ve bunun için aidolduğu yerden isteklerde bulun inak gerekli kurumlan kurmak ve işletmek, barolar tarafından kurulacak sosyal yardım kurumlarının anahatlarını belirtmek,
17. Memleket içinde kurulmuş hukukla ilgili kurum ve kuramlarla ilgilenmek ve temaslara girişmek,
18. Yabancı memleket baroları, avukatlar birlikleri ve hukuk kurumları ile münasebetlere girişmek, işbirliği yapmak ve bu amaçlarla toplanan uluslararası kongrelere katılmak,
19. Uyulması mecburi meslek kaidelerini tesbit ve tavsiye etmek,
20. 6207 sayılı Kanunda belirtilen amaçları gerçekleştirmek amaciyle bütün avukatları kapsıyan Türkiye çapında müstakil ve tüzel kişiliği haiz bir (Avukatlar Yardımlaşma Sandığı) kurmak ve bunun işleyiş tarzı ile baroların iştirakini bir yönetmelikle tesbit etmek,
Sandığın her türlü muameleleri bilcümle vergi, resim, hare, pul ve noter hare ve masraflarından muaftır.
Birliğin amacı ile bağlılığı:
Madde 114. — Birlik kuruluş amacına aykırı işlerle ve siyasetle uğraşamaz.
Birlik adlî ve ilmî merasime iştirak eder. Birlik mûtadolan milli merasimde bulunur ve yargıtay başkanının yanında yer alır.
İKİNCİ BÖLÜM
BİRLİĞİN ORGANLARI
Organlar:
Madde 115. — Türkiye Barolar Birliğinin organları şunlardır :
1. Birlik Genel Kurulu,
2. Birlik Yönetim Kurulu,
3. Birlik Başkanlığı,
4. Birlik Yüksek Disiplin Kurulu,
5. Birlik Denetleme Kurulu.
1. Birlik Genel Kurulu :
Genel Kurulun kuruluşu :
Madde 116. — Birliğin en yüksek mercii olan Genel Kurul mevcut ve bundan sonra kurulacak baroların levhalarında yazılı avukatların sayısı 100 e kadar olanların (100 dahil) 2, takibeden her 300 üye için birer temsilci (delege) göndermek suretiyle meydana gelecek olan temsilcilerin tamamından kurulur. Barolarca aynı miktarda yedek üye seçilir. Seçim her toplantı için ayrı yapılır.
Delegeleri ve yedekleri her baronun genel kurul levhasında kayıtlı avukatlar arasından en aşağı 15 seneden beri kesimsiz avukatlık yapmakta olanlardan seçer. Her hangi bir disiplin cezasına çarptırılmış olmak, delege veya yedek olmaya engeldir. Delegelerin yol ve ikamet masraflarını her baro kendi bütçesinden öder.
Barolara Birlik Genel Kurul toplantısının yeri ve tarihi ve delegelerini göndermeleri lüzumu yazı ile bildirilir.
Genel Kurul toplantıları:
Madde 117. — Genel Kurul yılda bir kere ve bir evvelki Genel Kurulun tâyin edeceği zaman ve yerde toplanır.
Yönetim Kurulu lüzum görür veya en aşağı 10 baro yönetim kurulu yazı ile isterse Genel Kurulun toplantıya çağırılması zorunludur. Adalet Bakanı, adaletin ve meslekin genel menfaatleri ve hazırlanacak adlî ve meslekî kanun tasarıları hakkında görüş ve düşüncelerini almak üzere Genel Kurulun toplantıya çağırılmasını yönetim kurulundan istiyebilir.
Genel Kurulda görüşme ve karar yeter sayısı :
Madde 118. — Kanuna göre Genel Kurul için her baronun seçmesi gereken delegelerin tamamının en az 4 te biri toplantıya katılmış olmadıkça görüşme yapılamaz.
Birinci fıkrada yazılı çoğunluk olmadığı takdirde toplantı birayı geçmemek üzere başka bir güne bırakılır. Bu ikinci toplantıda da yeter sayı elde edilmezse bu sayı elde edilinceye kadar toplantı bir ay sonraya bırakılır.
Yukarıdaki hükme göre görüşme yeter sayısı bulunduğunda kararlar hazır olan delegelerin yarıdan bir fazlasiyle alınabilir. Oyların eşidolması halinde başkanın katıldığı taraf üstün tutulur.
Toplantıda gündemde bulunmıyan konular görüşülmez. Yeni bir toplantı karan bundan müstesnadır.
Genel Kurulun ödevleri:
Madde 119. — Genel Kurulun ödevleri şunlardır :
1. Birlik Yönetim Kurulu, Disiplin Kurulu üyelerini ve denetçileri ve birlik başkanını seçmek,
2. Kuruluş gayesi içindeki işlere dair hazırlanan raporları dinlemek ve gündemdeki maddeleri görüşüp karara bağlamak,
3. Yönetim Kuruluna talimat vermek,
4. Birliğin hesaplarını incelemek, bütçesini onaylamak, Yönetim Kurulunun geçmiş yıl çalışmalarından dolayı ibrası hakkında karar vermek,
5. Yerli ve yabancı kongrelere gidecek delegeleri seçmek, (Genel Kurul bu yetkisini Yönetim Kuruluna verebilir.)
6. Gelecek Genel Kurul toplantı zaman ve yerini kararlaştırmak,
7. Adaleti ve mesleki ilgilendiren işler hakkında teklifte bulunmak,
8. Bu kanunda yazılı diğer görevlen yerine getirmek,
9. Barolardan alınacak yıllık aidat miktarını tesbit etmek.
2. Birlik Yönetim Kurulu :
Birlik Yönetim Kurulunun kuruluşu :
Madde 120. — Birlik Yönetim Kurulu Genel Kurul tarafından gizli oyla seçilen 15 üyeden meydana gelir. Ayrıca 10 yedek üye seçilir. Üye ve yedekler baroların levhalarında kayıtlı en aşağı 15 yıl kesimsiz olarak avukatlık yapmakta bulunanlar arasından seçilir. Her hangi bir disiplin cezasına uğramış olanlar üye ve yedek üye seçilemezler.
Yönetim Kurulu üyeleri! arasında iş bölümü :
Madde 121. — Yönetim Kuruluna birlik başkanı başkanlık eder.
Kurul gizli oyla içlerinden birini başkan yardımcılığına ve birini de yazı işlerine ve birlik işlemlerini yürütmek ve başkan ve yardımcısına engeli halinde haberleşme kâğıtlarını imzalamak üzere genel sekreterliğe bir üye ile diğer bir üyeyi de muhasip veznedar üyelice seçer ve birlik paralarının kimler tarafından yatırılıp çekilebileceğini belirtir ve gereken kurumlara bildirir.
Seçim dönemi :
Madde 122. — Birlik başkanı ve Yönetim Kurulu üyeleri ile yedekleri iki yıl için seçilirler. Arka arkaya olmamak üzere yeniden seçilmek caizdir. Şu kadar ki üyelerin yarısı her yıl yenilenir, ilk defa ayrılacak üyeler ad çekme ile belli olur. Her hangi bir sebeple seçim döneminin bitmesinden önce ayrılan birlik başkanı yerine seçilen geri kalan süreyi tamamlar.
Yönetim Kurulunun toplantıları:
Madde 123. — Yönetim Kurulu 30 günde bir toplanır. Her toplantı sonunda gelecek toplantının günü kararlaştırılarak karar işlenir. Bulunmıyan üyelere çağın mektubu gönderilir. Engeli olanlar bunu en az 7 gün önce yazı ile bildirirler. Belgeye bağlanmış yerindebir engele dayanmaksızın üst üste 3 toplantıya gelmiyen üye istifa etmiş sayılır. Başkan veya Yönetim Kurulu üyelerinden birinin isteği ile Yönetim Kurulu acele hallerde her zaman toplantıya çağırılabilir.
Yönetim Kurulunda görüşme ve karar yeter sayısı:
Madde 124. — Yönetim Kurulu toplantılarında karar alınabilmesi için en az 8 üyenin görüşmede hazır bulunması ve hazır bulunanların yarısından bir fazlasının bir oyda birleşmiş olması gerekir.
Yönetim Kurulunun ödevleri:
Madde 125. — Birlik Yönetim Kurulunun ödevleri şunlardır :
1. Birlik Genel Kurulunu toplantıya çağırmak ve gündemi hazırlamak,
2. Birliğin mallarını yönetmek,
3. Yıllık bütçeyi hazırlayıp genel kurula sunmak,
4. Birlik Genel Kurulunca alınan kararlan uygulamak ve yerine getirmek,
5. Birlik adına iktisap ve iltizam hususlarında birlik başkanına yetki vermek,
6. Birliğin ücretli memurlarını tâyin etmek ve işlerine son vermek,
7. Yönetim Kurulu kararlarının özetini gösteren defterleri tutmak,
8. Birliği yönetmek,
9. Barolar Birliğinin genel durumu ile geçmiş yıl işlemleri ve çalışmaları hakkında Genel Kurula rapor vermek ve geçmiş yıl çalışma ve hesaplarından dolayı ibra istemek,
10. Avukatların hak ve menfaatlerinin korunması için ilgilimercilere gerekli başvurmalarda bulunmak,
11. Avukatlık meslekinin gelişmesine, meslek mensuplarının haklarının korunmasına yarıyacak etütleri yapmak, bu konudaki düşüncelerini ve hazırladığı etüt ve düşünceleri genel kurula sunmak.
12. Avukatlık mesleki ile ilgili olarak resmî yerlerden sorulacak konuları cevaplandırmak, gerekli düşünce ve görüşleri bildirmek.
13. Üyelerin meslekte ilerlemesi için meslek kitaplarını içine alan kitaplıklar açmak, meslekî yayında bulunmak, avukatların hazırlıyacağı eser ve etütlerin yayımına önder olmak,
14. Meslekî birliğin kuruluşu ve devamlılığı için her türlü çalışmalarda bulunmak.
Görevin kaideten ücretsiz oluşu :
Madde 126. — Birlik başkam ve yönetim kurulu üyeleri ile denetçiler bu görevi ücretsiz görürler. Şu kadar ki, Ankara'dan başka illerden seçilen başkan ve yönetim kurulu üyelerine yolculuk, ikamet ve zaruri masrafları verilir.
Birlik başkanının ödevleri:
Madde 127. — Yönetim kurulu toplantılarına başkanlık etmek, kendisine verilecek yetkiye göre birlik adına iktisap ve iltizamda bulunmak, taahhütlere girişmek, bütçeyi uygulamak ve bağışları kabul etmek, mahkemeler, kaza yetkisini taşıyan merciler ve resmi makamlar önünde birliğin menfaatlerini koruyacak ve savunacak avukatları atamak, barolar arasında çıkabilecek her hangi bir anlaşmazlığı halletmek yabancı barolar ve hukuk kurumları ile olan te maşları sağlamak birlik başkanının ödevlerindendir.
3. Birlik yüksek disiplin kurulu :
Yüksek disiplin kurulunun kuruluşu :
Madde 128. — Birlik yüksek disiplin kurulu genel kurul tarafından gizli oyla seçilen 15 üyeden meydana gelir. Ayrıca 10 yedek üye seçilir. Yüksek disiplin kurulu üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer.
Yüksek disiplin kurulunca üye ve yedek üye seçilmek için ara nacak nitelikler hakkında 120 nci maddenin ikinci fıkrası ve seçim dönemi hakkında da 122 nci madde hükümleri uygulanır. Yüksek disiplin kurulu üyeliği ile birlik başkan ve yönetim kurulu üyeliği bir kişide birleşemez.
Yüksek disiplin kurulunun ödevleri :
Madde 129. — Birlik yüksek disiplin kurulu bu kanun ile kendisine verilen ödevleri görür.
Yüksek disiplin kurulu üyeliğinin ücretsiz oluşu :
Madde 130. — Birlik yüksek disiplin kurulunun başkan ve üyeleri bu görevi ücretsiz görürler. 126 nci maddenin ikinci fıkrasında ki hüküm bunlar hakkında da uygulanır.
4. DENETÇİLER Denetçiler:
Madde 131. — Genel kurul tarafından her toplantı dönemi için 3 asıl ve 3 yedek denetçi seçilir. Bu denetçiler geçmiş yıl hesaplarını ve işliyen yıl muhasebe işlerini kontrol eder ve denetleme yaparak genel kurula rapor verirler. Denetçiliğe seçilme hakkındaki nitelikler hakkında 126 ncı madde hükmü uygulanır.
ONUNCU KISIM
DİSİPLİN İŞLEM VE CEZALARI
Disiplin cezalanılın uygulanacağı haller :
Madde 132. — Avukatlık vekar ve şerefine yahut meslek nizam ve ananelerine uymıyan fiil ve hareketlerde bulunanlarla meslekî faaliyette görevlerini yapmıyan veya görevinin gerektirdiği dürüstlüğe uygun hareket etmiyenler hakkında bu kanunda yazılı disiplin cezaları uygulanır.
Disiplin cezalarının çeşitleri:
Madde 133, — Disiplin cezalan şunlardır :
1. ihtar,
2. Tevbih,
3. 100 liradan 1.000 liraya kadar para cezası,
4. İşten çıkarma,
5. Meslekten çıkarma.
İhtar, avukatı ikaz ve vesayda bulunmaktır. Bu ceza baro başkanı tarafından yazılan bir mektupla uygulanır. Sicile geçmez.
Tevbih, meslekî adaba, ananeye ve nizama uymıyan fiil ve davranışı disiplin kurulu karariyle ayıplamadır.
İşten çıkarma, avukatın üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere meslekini yapmaktan yasaklanmasıdır. Meslekten çıkarma, ruhsatnamesinin geri alınarak avukatın barodan çıkarılması, avukatlık unvanının kaldırılmasıdır.
Avukatların hak ve ödevlerine uygunsuzluk ve tekerrür:
Madde 134. — Bu kanunun, avukatların hak ve görevlerine ait 5 inci kısımda yazılı esaslara uymıyanlar hakkında ilk defasında en az ihtar, tekrarında davranışın ağırlığına göre tevbih, para cezası veya işten çıkarma ve 5 nci maddenin (A) bendinde yazılı bir suçtan dolayı hükümlülüğü halinde meslekten çıkarma cezası uygulanır.
Savunma hakkı:
Madde 135. — Avukatlar hakkında yapılacak kovuşturmalarda, isnadolunan hususun ilgiliye açıkça ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve bu savunma için belli bir süre tanınması şarttır.
Disiplin işlem ve kararlarının disiplin kurulunca verilmesi:
Madde 136. — Yönetim kurulunun göstereceği lüzum ve yapacağı iletme üzerine disiplin işlemleri disiplin kurulunca yapılır ve kararlar bu kurulca verilir.
Disiplin kurulunun verdiği kararları yönetim kurulu yerine getirir.
Baroya kayıttan önceki fil ve haller:
Madde 137. — Baroya kayıt ve kabulden önceki fiil ve haller meslekten çıkarma cezasını gerektirmiş olmadıkça disiplin kovuşturmasına konu olamaz.
Kovuşturma yapılmasının hangi baroya ait olduğu:
Madde 138. — Disiplin kovuşturması avukatın, kovuşturmaya başlandığı sırada kayıtlı olduğu baroya aittir. Şu kadar ki, baro başkanı, yönetim kurulu, disiplin kurulu üyeleri hakkında yapılacak şikâyet üzerine disiplin kurulunda kovuşturma sırasında ilgili başkan veya üye bulunamaz.
Bu yüzden yönetim veya disiplin kurulu yedeklerin katılmasına rağmen toplanamazsa hakkında disiplin kovuşturması yapılacak üyenin yerine bu kurullara seçilmek niteliğini haiz baro mensupları arasından bu iş için kur'a ile seçilecek yeter sayıda avukatla kurullar tamamlanmak suretiyle toplanır.
Şikâyet ve ihbar konusu, kovuşturmaya değer mahiyette olmadığına dair baro yönetim kurulları tarafından verilecek kararlar C. Savcısı ve şikâyetçiye tebliğ olunur.
Ceza kovuşturmasının disiplin cezalarına tesiri:
Madde 139. — Avukat hakkında başlanılmış olan ceza kovuşturması disiplin işlem ve kararlarının uygulanmasına engel teşkil etmez. Şu kadar ki, disiplin işlem ve kararına konu teşkil edecek bir fiil işlemiş olan avukat hakkında aynı fiilden dolayı ceza mahkemesinde dava açılmış ise avukat hakkındaki disiplin kovuşturması ceza davasının sonuna kadar bekletilebilir.
Bu takdirde yönetim kurulunun isteği üzerine disiplin kurulu avukatın işten çıkarılmasına yer olup olmadığı hakkında bir karar vermek zorundadır.
Fiilin işlenmemiş veya sanığı tarafından irtikâbedilmemiş olması sebebiyle beraat hali müstesna, beraatl'e neticelenmiş bir ceza davasının konusuna giren fiillerden dolayı disiplin kovuşturması o fiillerin ceza kanunları hükümlerinden ayrı olarak başlı başına disiplin kovuşturmasını gerektirir mahiyette olmasına bağlıdır.
Yönetim kurulunca disiplin kovuşturmasına karar verilmesi lüzumu:
Madde 140. — Yönetim Kurulu, alâkalının ihbar ve şikâyeti veya C. Savcısının isteği üzerine yahut re'sen disiplin kovuşturması açılmasına karar vermeye esas olacak araştırmanın yapılması görevini üyelerinden birine verir.
Kovuşturmaya memur üyenin:
Madde 141. — Kovuşturmaya görevlendirilen üye delilleri toplar, lüzum gördüğü kimselerin ifadelerini yeminle de alabilir. Hakkında şikâyet edilen avukatı da dinledikten sonra dosyayı bir raporla Yönetim Kuruluna verir.
Disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair verilen kararlara itiraz:
Madde 142. — Disiplin kovuşturması açılmasına Yönetim Kurulu tarafından karar verilir. Disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair Yönetim Kurulu tarafından verilen kararlar aleyhine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde C. Savcısı veya şikâyetçi tarafından Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kuruluna itiraz olunabilir.
Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu tarafından evrak üzerinde yapılacak inceleme sonunda şikâyet ve ihbar konusu incelemeye değer mahiyette görülürse evvelki karar kaldırılarak disiplin kovuşturmasının açılması için evrak evvelki karan veren baroya gönderilir. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu tarafından verilecek karar kesindir.
Hakkında kovuşturma yapılmasına karar verilenler bir baronun yönetim kurulu veya disiplin kurulu üyesi iseler görevleri kovuşturma neticesine kadar yedek üye tarafından yapılır.
Yeni delillerin bulunması:
Madde 143. — Disiplin kovuşturması açılmasına yer olmadığı hakkındaki kararın konusuna giren fiillerden dolayı yeniden inceleme yapılabilmesi yeni delillerin bulunmasına ve kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç yıl geçmemiş olmasına bağlıdır.
Duruşmanın gizliliği:
Madde 144. — Disiplin kovuşturması açılmasına karar verilen hallerde yönetim kurulunun iletmesi üzerine disiplin kurulu incelemesini duruşma yaparak yürütür. Duruşma gizli olur.
Gıyapta duruşma yapılabilmesi:
Madde 145. — Çağırıya uymıyan avukatın gıyabında duruşma yapılır. Şu kadar ki, duruşmaya gelmediği takdirde duruşmanın gıyabında yapılacağının davetiyeye yazılması şarttır.
Delillerin gösterilmesi ve incelenmesi:
Madde 146. — Disiplin Kurulu delillerin ne suretle gösterileceği ve inceleneceğini, istek veya vazgeçmelere yahut evvelce verilmiş kararlara bağlı olmaksızın takdir ve tâyin eder.
Tanık ve bilirkişi dinlenmesi :
Madde 147. — Tanık ve bilirkişinin duruşmaya çağrılması veya üyelerden biri tarafından veya istinabe yoliyle dinlenmesi yahut yazılı ifadesinin okunmasiyle yetinilmesi disiplin kurulunun takdirine bağlıdır.
Ancak bir olayın delili yalnız bir tanığın şahsi bilgisinden ibaret ise bu tanık her halde dinlenir.
Duruşma tutanağı:
Madde 148. — Duruşma tutanağı başkanın görevlendireceği bir üye tarafından tutulur. Duruşma dışında dinlenenlere ait tutanakların duruşmada okunması zorunludur.
İstinabe talimatının yerine getirilmesi :
Madde 149. — İstinabe yoliyle verilen talimat baro merkezinden disiplin kurulu ve üyesi diğer yerlerde sulh hâkimi tarafından yerine getirilir.
Tanık ve bilirkişinin çağrılması:
Madde 150. — Tanıklar ve bilirkişiler Tebligat Kanunu hükümlerine göre çağırılır.
Usulüne göre çağırılıp da gelmiyen veya kanuni bir sebeb olmaksızın bilirkişilik veya yemin etmekten çekinen tanık veya bilirkişinin masraflarla birlikte 20 liradan 200 liraya kadar hafif para cezasına çarptırılması, tanık veya bilirkişinin ikamet ettiği yer sulh mahkemesince karar verilir.
Zorla getirilmesi istenmeyip yeniden çağrılan tanık yine gelmezse evvelce hükmolunan cezadan başka yeniden cezalandırılır. Sulh mahkemesi bu hususta düzenlenmiş olan tutanak örneği üzerinde karar verir.
Disiplin kurulu üyelerinin reddi:
Madde 151. — Disiplin kurulu üyeleri Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda yazılı sebeplerle ret edilebilir. Ret istemi reddî istenen üyeden başkalarının katılmasiyle incelenir. Ret sebebiyle kurulun toplanamaması halinde 138 nci maddeye göre işlem yapılır.
Kararların tebliği:
Madde 152. — Disiplin kurulu kararlarının onanmış örneği alâkalılardan başka Türkiye Barolar Birliğine de tebliğ olunur.
İşten çıkarılabilme:
Madde 153. — Hakkında meslekten çıkarma cezasını gerektirebilecek nitelikte bir işten dolayı kovuşturma yapılmakta olan avukat, disiplin kurulu karariyle işten çıkarılabilir. Kararın verilmesinden önce alâkalının dinlenmiş veya dinlenmek üzere çağırılmış olup da belirtilen günde gelmemiş olması şarttır.
Disiplin kurulu, bu karara esas olacak delillerin ne sınır dâhilinde gösterilip incelendiğini istekle bağlı olmaksızın serbestçe takdir eder. Karar, hakkında kovuşturma yapılan avukata gerekçesiyle birlikte tebliğ olunur ve bu karara karşı Türkiye Barolar Birliğine itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz.
İşten çıkarmanın esas olduğu haller :
Madde 154. — Haklarında meslekten çıkarılma cezası verilenler ile rüşvet sahtecilik, hırsızlık, dolandırıcılık, inancı kötüye kullanmak ve yalan yere tanıklık suçlarıdan dolayı haklarında son kovuşturmanın açılmasına karar verilenler işten çıkarılabilir.
İşten çıkarılmanın hükümleri :
Madde 155. — İşten çıkarılmış olanlar bu tarihten itibaren avukatlığa ait yetkileri hiçbir suretle kullanamazlar. Bu hüküm avukatın karısı ile reşit olmıyan çocuklarına ait işlerde de uygulanır.
Birinci fıkrada yazılı yasağa karşı hareket eden avukat hakkında 3 ve 5 nci bendlerine de yazılı cezalardan biri uygulanır. Mahkemeler, resmî daireler işten çıkarılan avukatları kabul etmemekle görevlidirler.
İşten çıkarma kararına itiraz :
Madde 156. — îşten çıkarma kararı aleyhine disiplin kuruluna itiraz olunabilir. İtiraz icranın geciktirilmesine karar verilmedikçe icrayı durdurmaz. Bu husustaki itirazlar en geç bir ay içinde karara bağlanır.
İşten çıkardan avukata ait davalar:
Madde 157. — îşten çıkarılan avukata ait davalar baro başkanının tâyin edeceği avukatlar tarafından yürütülür. 45 nci maddenin 2 ve 3 ncü fıkraları hükmü bu halde de uygulanır. Birinci fıkrada yazılı vekâlet görevi haklı sebepler ile ret olunabilir. Ret sebeplerinin kabule değer olup olmadığının tetkiki baro yönetim kuruluna aittir. Vekâlet görevi temsil edilen avukatın yönetimine bağlı olmaksızın bu görevi yapan avukatın sorumluluğu altında yürür. Yapılan işlerin ücretini kendisine vekâlet olunan avukat öder. Anlaşmazlık halinde ücretin miktarı baro yönetim kurulu tarafından belirtilir. Baro bu ücretin ödenmesinden bir kefil gibi sorumludur.
İşten çıkarma kararının kaldırılması:
Madde 158. — İşten çıkarma kararı, kovuşturmanın durdurulmuş veya avukatlığa engel olmıyan bir ceza verilmiş olması halinde kendiliğinden kalkar.
İşten çıkarma karan bu kararın verilmesine esas olan hal ve şartların bulunmadığı veya sonradan kalktığı sabit olursa disiplin kurulu tarafından kaldırılır.
Disiplin kurulu kararlarına itiraz:
Madde 159. — Disiplin kurulu kararlarına karşı alâkalılar tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edebilirler. Disiplin kurulu kararlarının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir. Adalet Bakanı bu örneğin varışından itibaren üç ay içinde Cumhuriyet Başsavcılığına vereceği yazılı emirle, disiplin kurulu kararları aleyhine Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz ettirebilir.
Disiplin kararlarının yüksek disiplin kurulunda evrak üzeründe incelenmesi:
Madde 160. — Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulu disiplin davalarını evrak üzerinde inceler. Ancak işten veya meslekten çıkarma cezasına ait kararların incelenmesi sırasında ilgili avukatın isteği üzerine veya kendiliğinden duruşma yapılmasına karar verebilir.
İlgili avukat duruşmada hazır bulunabileceği gibi bir vekil de gönderebilir. 145 ve 146 ncı maddeler Birlik Yüksek Disiplin Kurulunda da uygulanır.
Madde 161. — Birlik Yüksek Disiplin Kurulunda duruşmaya raportörün işi açıklamasiyle başlanır. Bu üyenin duruşmadan önce raporunu imzalayıp dosyaya koymuş bulunması şarttır. Raportör üyenin açıklamasından sonra ilgili ve avukat ile varsa vekili gerekli açıklamalarda bulunurlar. Bunlar arasında itirazı yapmış olan taraf önce dinlenir. Son söz, hakkında disiplin kovuşturması yapılanındır.
Danıştaya başvurma:
Madde 162. — Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulu itirazı yerinde görürse esas hakkında da karar verebilir. Bu karar aleyhine 90 gün içinde Danıştaya başvurulabilir.
Delillerin serbestçe takdiri:
Madde 163. — Disiplin kurulu ve Türkiye Barolar Birliği Yüksek Disiplin Kurulu gösterilen delilleri soruşturma ve duruşmadan edineceği kanaate göre serbestçe takdir eder. Şu kadar ki, bu kurullar disiplin cezalarının verilmesinde avukatlık şeref ve itibarını korumak, meslekin adalet gaye ve icaplarına ve meslekin nizam, gelenek ve âdetlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak görevinden ilham alır.
Üç yıl geçince kovuşturma yapılamaması:
Madde 164. — Disiplin cezasını gerektirecek fiillerin işlenmesinden itibaren üç yıl geçmiş ise kovuşturma yapılamaz. Ancak yönettim kurulu disiplin kovuşturması açılmasına karar vermiş ise bu müddet işlemez.
Ceza kesinleşmeden uygulanmaması:
Madde 165. — Disiplin cezaları kesinleşmedikçe uygulanamaz.
Tanık ve bilirkişi masrafı ve şikâyetçinin vereceği avans :
Madde 166. — Disüplin işlemleri dolayısiyle çağrılan her tanık ve bilirkişinin kaybettiği zamana uygun bir tazminat hakkı vardır. Bunlardan çağrıya uymak için yer değiştirmeye zorunlu olanlara yol ve ikamet masrafı da verilir. Adına kovuşturma yapılan avukat dinlenmesini istediği tanık ve bilirkişi masrafını evvelden öder.
Avukata veya üçüncü bir kişiye yükletilmeyen veya borçludan alınma imkânı kalmıyan masraflar baroya yüklenir. Şikâyet edenden 100 liradan 250 liraya kadar bir avans alınır. Bu yatırılmadığı halde şikâyet disiplin kuruluna gönderilmeyebilir.
Para cezası veya masrafların alımı:
Madde 167. — Para cezasına veya masrafların ödenmesine dair olan kararlar îcra ve İflâs Kanununun ilâmların icrası hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Para cezalan baroya aittir yazılır.
Para işlerinin kovuşturulması baro genel sekreterine veya yönetim kurulundan bu işlerle görevlendirilecek birine aittir.
ONBİRİNCİ KISIM
AVUKATLIK ÜCRETLERi
Ücretin serbestçe kararlaştırılması:
Madde 168. — Ücret, avukatla müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Şu kadar ki, tarifedeki en az ücretin altında kalan ücret karşılığında iş ve dava kabulü yasak olup aksine akit hükümsüzdür.
Dava, takip ve her türlü danışma ücretleri hakkındaki anlaşma yazılı şekilde olmadıkça hükümsüzdür, iş sahibi ve müvekkilin imzasını taşıyan bir anlaşma yoksa avukatın istiyebileceği ücret, baroca kabul edilecek tarifedeki miktardan az ve onun üç katından fazla olamaz. Ücretten doğan davalarda yazılı sözleşme yahut mektup gibi yazılı delilden başka delil getirilemez ve dinlenemez. îki taraftan birine yemin teklif edilemez.
Başarıya göre ücretin kararlaştırılabilmesi:
Madde 169. — Ücret sözleşmesinin kaideten belli bir miktarı ihtiva etmesi lâzımdır. Şu kadar ki müddeabihin devir veya temlikini hedef tutacak tarzda dava konusu mal, alacak veya hak gibi kıymetlerden bir kısmının aynen, mal, alacak veya hak olarak avukata aidolacağı yolundaki avukatın doğrudan doğruya müddeabihe taraflardan biri imiş gibi ortaklığını tazammun etmemek kayıt ve şartiyle, davada gösterilecek başarıya göre değişmek ve yüzde yirmibeşi aşmamak üzere müddeabihin değer, miktar veya hükmolunan miktarın değer, miktar belli bir yüzdesinin avukatın ücreti olarak kararlaştırılması muteberdir.
Mahkeme veya icra dairelerince hasım tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin avukata aidolacağı hakkındaki bir şartın kabulü caiz olduğu gibi ancak davanın lehe neticelenmesi halinde avukatın ücret alabileceği hakkındaki şartta muteberdir.
Yazı ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça mahkeme ve diğer kazai merciler yahut icra dairelerince karşı tarafa yükletilen avukatlık ücretinin, asıl ücrete mahsubedilmekstzin avukata aidolması asıldır. Vekâletnamesinde açıklık olmasa bile avukat, vekâlet ücreti ve mahkeme masraflarını almaya yetkilidir.
Ücret anlaşmazlıklarında kanuni tahkim şartı:
Madde 170. — Ücret sözleşmesinde vazifeli kaza merciinin, mahkemeler olduğuna dair açık bir hüküm bulunmadıkça tarafların hakem veya hakemleri barodan talebetmeleri gerekir. Bu halde çekişme baro yönetim kurulunda seçilecek tek veya üç kişilik hakem kurulunca halledilir. Yazılı sözleşme olmaması halinde de hakem şartı uygulanır.
Ücretin gününde ödenmemesi:
Madde 171. — Kararlaştırılan peşin ücret verilmez, veya ücret bölümlere ayrıldığı halde taksitlerden biri gününde ödenmezse avukat, isi takibedip etmemek veya tamamen işten cekilmek hakkını haiz olup müvekkil bundan önce verdiği ücreti geri alamıyacağı gibi işin takibedlmemesinden doğacak her türlü sorumluluklar da müvekkile aidolur.
İhtiyati haciz istemek hakkı:
Madde 172. — Müvekkilin yazılı anlaşma ile kararlaştırılan avukatlık ücretini ödememek için mallarım elinden çıkarma ihtimalinin mevcud olduğu hallerde avukatın alacağı muacceliyet kazanmamış olsa bile mahkemeden ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyebilir. Avukat bunun için teminat göstermek zorunda değildir.
Ücret anlaşmasına göre günü gelmiş alacağın tamamı veya bir kısmı için avukat teminat göstermeğe zorunlu olmaksızın her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesini istiyebilir.
Tarafların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sayılması :
Madde 173. — Sulh ile biten işlerde veya tarafların hakikatta anlaşmış olduklarına delâlet eden yeter emaretler varsa hasım tarafın yahut müvekkilin dava veya icra takibenden vazgeçmesi yahut davayı kabul halinde taraflar müvekkil ile avukat arasında kararlaştırılan yazılı ücretin, yazılı anlaşma olmadığı takdirde tarifede tesbit edilen en az ücretin üç misline kadar olan tutarın avukata ödenmesinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil sayılırlar.
Avukatın hapis hakkım haiz olması ve ücreti imtiyazlı bulunması:
Madde 174. — Avukat, müvekkili tarafından verilen veya onun namına aldığı mallan, parayı ve diğer her türlü kıymetleri ücret ve masrafın ödenmesine kadar kendi alacağı nisbetinde elinde tutabilir.
Avukat ücretleri birinci sıra ve birinci derecede gelen imtiyazlı alacak mahiyetinde olup diğer bütün alacaklardan evvel ödenir. Bu hak vekâletname ve ücret mukavelesinin tarihlerinden hangisi eski ise o tarihte sıra alır. Vekâletname umumi ise ücret anlaşmasının, ilgili olduğu işe ait mahkeme veya diğer bir mercie müvekkil namına yapılan ilk başvurma tarihi esastır. Avukatın Ölümü halinde mirasçıları avukatın vekâlet ücretinden doğan alacaklarını takipte Ölüm tarihinden itibaren üç yıl müddetle avukat ücretleri hakkında bu kanunda gösterilen hususi hükümlerden istifade ederler.
Ücret davası açılacağının daha önceden Baroya bildirilmesi:
Madde 175. — Avukatlık ücretinden dolayı mukaveledeki açık yazıya göre mahkemede veya hakemde dava açacak olan avukatın bu davadan önce bunu Baro Yönetim Kuruluna bildirmesi şart ve kâfi olup ayrıca izin almaya mecbur değildir, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemek için Baro Yönetim Kuruluna önceden haber vermek zorunluluğu yoktur.
Barolarca hazırlanacak ücret tarifesi :
Madde 176. — Her baronun Yönetim Kurulu dört yılda bir Aralık ayında bütün kaza organlarındaki işlemlerle diğer işlemlerden alınacak ücretin en az mf'ktanm gösteren bir tarife hazırlıyarak Türkiye Barolar Birliğine gönderir. Bu tarife Aralık ayını takibeden yılın ilk günü yürürlüğe girer. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu nüfusu 500.000 i aşan illerdeki barolarca hazırlanan ücret tarifeleri dışında diğer illerdeki barolarca gönderilecek tarifeleri tasdik veya lüzumlu gördüğü değişikliği yapar ve bunlar için tek bir tarife kabul etmek yetkisini taşır, veya bölge tarifeleri yapar.
Türkiye Barolar Birliği bu hükme göre tatbik edilecek tarifeleri bastırarak mahkeme ve kaza organlarına verilmek üzere Adalet Bakanlığına gönderir. Yeni bir tarifenin uygulanmaya başlamasına kadar eski tarife yürürlükte kalır.
Mahkemelerden başka kazai mercilerde tarifenin tatbiki:
Madde 177. — Danıştay, Vergi itiraz ve temyiz komisyonları gibi mercilerde görülen dava ve işlerde de bu merdiler tarifede yazılı avukatlık ücretlerine hükmederler.
İşi sonuna kadar takip mecburiyeti ve başkasını tevkil:
Madde 178. — Avukat üzerine aldığı işi kanun hükümleri ve yazılı mukavele şartlarına göre sonuna kadar takibeder. Aynca verilen vekâletnamede başkasını tevkile yetki verilmiş ise yazılı anlaşmada aksine açık bir hüküm olmadıkça işi başka bir avukatla birlikte veya başka bir avukata vererek takibettirebilir. Bu takdirde avukatın müvekkile karşı sorumluluğu devam eder. Birlikte takibettiği veya işi tamamen devrettiği avukatların kusurlarından ve meydana getirdikleri zarardan dolayı müvekkile karşı hem şahsen hem de diğer avukatlarla birlikte müştereken ve müteselsilen mesuldür.
Avukat tarafından işe başka avukatlar teşrikedilmiş veya iş tamamen başka avukata bırakılmış ise avukat bundan dolayı ayrı bir ücret istiyemeyeceği gibi bu suretle işi üzerine alan avukatlar da müvekkilden her hangi bir ücret istiyemezler.
Müvekkilin başka avukata vekâlet vermesi veya teşrik etmesi:
Madde 179. — Müvekkil ancak avukatın yazılı iznini almak şartı 'ile başka avukatları işe teşrik veya tevkil edebilir. Bu takdirde müvekkilin avukatın ücretinden hiçbir kısıntı yapmaya hakkı yoktur. Bu halde teşrik ve tevkil edilen avukatların kusurlarından ve yaptıkları zararlardan dolayı o hareket veya işlemlere iştiraki olmadıkça avukat sorumlu tutulamaz.
Birden fazla müvekkilin müşterek hasredilmesi:
Madde 180. — Anlaşmada açık bir hüküm yoksa kararlaştırılan ücret yalnızca avukatın üzerine almış olduğu işin karşılığı olup bu iş dışında kalacak dava, takip ve hukukî yardımlar, mukabil dava irtibat ve ilişik mahiyetinde olsa bile ayrı ücrete tabidir. Müvekkil bu yeni dava takip veya hukukî yardımlar için avukatın iznine lüzum olmadan başkalarını vekil tâyin edebilir.
Ücretin belli bir işe borçlu ve müteselsil kefil olması:
Madde 181. — Avukatın üzerine aldığı işte müvekkil birden fazla olursa bunlardan her biri avukatlık ücret/inin ödenmesi hususunda avukata karşı müşterek borçlu ve müteselsil kefildir.
Masrafların müvekkile ait olması:
Madde 182. — İşin yapılması için lüzumlu bütün resim, hare ve masraflar müvekkile aidolup avukatın ilk isteğinde müvekkil tarafından derhal avukata veya merciine Ödenmesi gerekir. Bu masrafların avukat tarafından yapılabilmesi için müvekkil bunları karşılayacak avansı, kendisine zamanında vermeye mecburdur. İştin bitiminde avansın hesabı görülür ve artan geri verilir.
Avukata verilen iş için yapılacak yolculuk masrafları, uçak, birinci mevki vapur veya yataklı tren tarifesine göre müvekkil tarafından ayrıca ödenir. Bu masrafların karşılığı önceden ve vaktinde avukata verilmiş olmadıkça avukat, yolculuk etmeye mecbur değildir.
Avukat bu yolculuk sebebiyle ayrıca ücret alabilir. Bunun miktarı taraflarca serbestçe kararlaştırılır. Bu ücret de peşinen ödenmedikçe avukat belirli yere gitmek zorunluluğunda değildir. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Vergi Temyiz komisyonları gibi merciler önünde murafaa hakkında aynı hükümler uygulanır.
Ücretin tamamının ödenmesini gerektiren haller:
Madde 183. — Vekâletname tanzim edilmiş olmasa da ücret anlaşmasının imzalanması anından itibaren avukat ücretin tamamını istemek hakkını haizdir. Yazılı anlaşmadaki şartlar saklıdır, işi kısmen veya tamamen kendisi yapar veya başkasına yaptırır, müvekkil işini avukata verdikten sonra dosyasını geri alır. Avukatın yazılı iznini almaksızın başka avukatları teşrik veya tevkil eder yahut işi başka bir avukata verir masrafların ödenmesi kendisine taahhütlü mektupla bildirilmiş olmasına rağmen münasip bir müddet içinde bu masrafları ödemez, iddia ve müdafaa için lüzumlu bilgi ve vesikaları, şahit isim ve adreslerin bildirmez, yazılı delilleri vermez yahut adresini değiştirdiği halde yeni adresini bildirmiyerek işin takibini imkânsız hale getirir, davanın veya alacağın takibinden, kısmen veya tamamen vazgeçer, hasımda her ne suretle olursa olsun sulh olur veya onu ibra eyler, haklı bir sebep yok iken avukatı azlederse ücretin tamamını avukatın ilk isteği üzerine derhal ödemeye mecburdur.
Avukatın işi takipten vazgeçmesi:
Madde 184. — Avukat, üzerine aldığı işi haklı bir sebeb olmaksızın takipten vazgeçtiği takdirde hiçbir ücret istiyemez, peşin aldığı ücreti derhal geri vermeye mecburdur.
Maddi vakıa ve delillerin doğruluğundan müvekkilin sorumluluğu:
Madde 185. — Ücretin tamamı veya bir kısmının dava veya işin lehe neticelenmesi şartına bağlı tutulduğu hallerde müvekkil avukata imzası altında belirttiği maddi vakıaların ve verdiği yazılı delillerin doğru ve sıhhatli olmasından avukata karşı sorumludur. Mahkeme veya kovuşturma sonunda bunların aksi anlaşıldığı takdirde avukat, mukaveledeki lehe sonuç alma şartı yerine gelmişçesine ücrete hak kazanır.
Müvekkilin kanuni ikametgâhı:
Madde 186. — Müvekkilin verdiği vekâletname yahut ücret mukavelesinde yazılı adres onun kanuni ikametgâhı sayılır. Avukat tarafından bu adrese yapılacak bütün ihbar ve tebliğler müvekkilin şahsına yapılmış sayılır. Müvekkil adresini değiştirdiği takdirde yeni ikametgâhını en geç üç gün içinde bildirmeye mecburdur.
Müvekkilin yukarıdaki hükümlere göre kanuni ikametgâhına gönderilecek mektupların tebliğ edilememesinden yahut yeni adresini bildirmemesinden yalnızca müvekkil sorumludur.
ONİKİNCİ KISIM
ADLÎ MÜZAHARET
Adlî müzaharet bürosu :
Madde 187. — Baro bulunan her yerde baro yönetim kurulu tarafından tâyin edilen bir veya üç avukatın gözetimi altında bir adlî müzaheret bürosu kurulur. Asliye mahkemesi ve en az 5 avukatın bulunduğu yerlerde de müzaheret bürosu kurulabilir.
Verilen işi kabul zorunluluğu :
Madde 188. — Adlî müzaheret bürosunda devamlı surette çalışacak stajiyer ve ücretli memurların tâyini ve büroda görev alacak avukatlara ait sıra defterinin düzenlenmesi baro yönetim kuruluna aittir. Kendisine iş verilen avukat o işin tarifede belirtilen ücretini baro kasasına yatırdığı takdirde bu zorunluluktan kurtulur.
Büronun görevleri:
Madde 189. — Adlî müzaheret bürosu adlî müzahereti temin için lüzumlu olan işleri yapar. Müzaheret isteğinin kabulü halinde davayı takibeder ve neticelendirir. Mahkeme ve icra işlerinin gerektirdiği masrafları ödemekten kısmen veya tamamen âciz olanların adliye dairelerindeki işlerini takip görevi ile yükümlüdür.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun adlî müzaheret hakkındaki hükümleri saklıdır. Adlî müzaheretten faydalanmak için aranan şartları haiz olan iş sahiplerinin danışabilecekleri lüzumu kadar danışma büroları barolarca kurulur.
Yardım isteği için delil gösterme zorunluluğu:
Madde 190. — Adlî müzaheret -isteminde haklı olduklarına dair delil göstermiyenlere yardım edilmez. Yardım isteğinin reddi halinde alâkalı yazı veya sözle baro başkanına başvurabilir. Baro başkanının vereceği karar kesindir.
Gider ve gelir:
Madde 191. — Adlî müzaheret bürolarının gider ve geliri baro bütçesinin ayrı bir faslında gösterilir. Bu fasılda kalan gelir fazlasının ertesi yıla aynen devri mecburidir. Adlî müzaherete memur avukat, aldığı ücretin yüzde 20 sini, ve baronun yardımından faydalanan kimse avukat ücretinden başka faydalandığı kısmın yüzde onunu baroya ödemeye mecburdurlar. Şu kadar ki, adlî müzaherete kavuşanın ödiyeceği asgari ücreti tarifeden aşağı olamaz.
11 ve belediye bütçelerinden ayrılan ödeneklerden yapılacak yardımlar ile bu çalışmalar için yapılacak sair bağışlar bu faslın gelir kısmına ilâve edilir.
Yıllık çalışma raporu:
Madde 192. — Adlî müzaheret bürosunu yönetme ve gözetmeye memur edilen avukat veya avukatlar bürosu senelik çalışmasını bir raporla yönetim kuruluna bildirirler.
Yönetim kurulu büroda çalışmış olanlara ikramiye dağıtılmasına karar verebilir.
Yürürlükten kaldırılan kanun:
Madde 193. — 3499 sayılı Kanun ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Kanunun yürürlük tarihi :
Madde 194. — Bu kanun yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Kanunu yürütecek Bakan :
Madde 195. — Bu kanunun hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.
GEÇİCİ KISIM
GEÇİCİ HÜKÜMLER
Kazanılmış haklara dokunulmama:
Geçici Madde 1. — Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte staja başlamış olup da henüz bitirmemiş olanlar bu kanunun staj ve imtihan hükümlerine tabi değildirler.
Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulunun ilk toplantısı:
Geçici Madde 2. — Adalet Bakanı, bu kanunun yayınlandığı tarihten itibaren iki ay içinde Ankara'da toplanıp Türkiye Barolar Birliği Başkanı ile Yönetim Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerini ve yedeklerini seçecek olan ilk Genel Kurul için delegelerini seçip göndermelerini ye toplantı yer, gün ve saatini toplantı gününden en az bir ay önce barolara bildirir. Belirtilen günde toplantıyı açarak yerini en yaşlı delegeye bırakır.
Dava vekilleri :
Geçici Madde 3. — a) Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte davavekilliği ruhsatını almış bulunanlar 5 avukat bulunmıyan yerlerde vekâlet alabilirler.
b) Davavekilleri yukarda yazılı yerler avukatlara ait hak ve görevleri o yerde bulunan en yüksek dereceli yargıcın gözetimi altında yerine getirirler. 132 nci maddede yazılı disiplin cezaları re'sen veya o yer Cumhuriyet Savcısının isteği yahut şikâyet üzerine bu yargıç tarafından uygulanır. Bunlardan işten veya meslekten çıkarma cezaları ile disiplin kovuşturmasına yer olmadığına dair verilen kararlar aleyhine tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Cumhuriyet Savcısı veya alâkalı en yakın ağır ceza mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz evrak üzerinde incelenerek karara bağlanır. Bu kararlar kesindir.
İlgili davavekilinin yazılı savunması alınmadıkça disiplin cezası verilemez. 10 ncu kısmın bu maddeye aykırı olmıyan hükümleri dava vekilleri ve Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununun 61 nci maddesine göre vekâlet alanlar hakkında da uygulanır.
c) Adliye encümen ve kurulları bu maddenin (a) bendine uygun ruhsatnamesi olup da o yerlerde iş görmek istiyen davavekillerinin bir listesini yaparak Adalet Bakanlığına gönderirler. Listede kaydı yapılmıyanlar keyfiyetin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Adalet Bakanlığına başvurabilirler. Bu başvurma üzerine Adalet Bakanlığının vereceği karar kesindir. Bu madde hükmü yer değiştirme veya yeniden kayıt işlemleri hakkında da uygulanır.
Avukatlara uygulanamıyacak sınırlandırma:
Geçici Madde 4. — Kesimsiz olarak iki yıl avukatlık yapmamış olanların ancak sulh mahkemeleri ile icra daire ve yargıçlıklarında dava kabul ve takibedebilecekleri hakkındaki 36 nci maddede yazılı sınırlandırma bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce avukatlık ruhsatnamesi almış olanlar hakkında uygulanmaz.
Adlî müzaheret bürosu:
Geçici Madde 5. — Bu kanunun 187 nci maddesinde yazılı adlî müzaheret bürolarının kurulmasına esas olan avukat sayısının belirtilmesinde o yerde bulunan dava vekilleri de hesaba katılır. Adlî müzaheret bürosu kurulmıyan yerlerde 36 nci maddenin evrak düzenlenmesine ve resmî işleri takibe dair olan hükümleri bu büronun kurulmasına kadar uygulanmaz.
Evvelce seçilmiş olan yönetim kurulları üyelerinin görevleri:
Geçici Madde 6. — Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte barolarda başkan ve yönetim kurulu üyeliklerinde bulunanların bu görevleri kendi seçim devreleri sonuna kadar devam eder.
NOT : Metin web belgesi haline getirilirken "Türkiyede Savunma Mesleğinin Gelişimi II. Cilt Sayfa 168 vd.- Türkiye Barolar Birliği yayınları :10, Yörük Matbaası İstanbul 1973" kitabından yararlanılmıştır.