Osmanlıca kelimenin anlamını sorgulama sayfası

Dâva vekâleti ruhsatnamesi istihsaline dair Nizamname[1]

 

Nizamname No: 540

Kabul Tarihi : 18 Kânunusani 1337

 

Madde 1 — Bilûmum mahakimde dâva vekâleti icra etmek isteyenler ruhsatname istihsaline mecburdur.

Madde 2 — İşbu Nizamnamenin neşrinden sonra ruhsatnamesiz icrayi vekâlet memnudur.

Madde 3 — Dâva vekâleti ruhsatnamesi; Adliye Vekâleti nezdinde müteşekkil heyeti mümeyyize huzurunda veyahut vilâyat ve elviye merkezleri encümeni adliyesince icra kılınacak imtihan üzerine ibrazı ehliyet edenlere verilir.

Madde 4 — Evvelce taşra encümenlerince ve gerek Dersaadet'te Mektebi Hukuk Heyeti Mümeyyizesince imtihanları bilicra ruhsatname istihsal etmiş olanlar; saniyen Mektebi Hukuktan mezun bulunanlar, salisen mektepten mezun olmayıp lâakal bir seneden ziyade bilâ fasıla müddeiumumilikte veya kadılıklarda yahut mahkeme riyasetlerinde ve teşkilâtı icra edilmiş olan liva ve vilâyat bidayet ve istinaf mahakimi âza ve âza mülâzımlıklarından birinde hizmeti sebkedenlerden talip olanlara kanunu mahsusu mucibince harcı olan beş lira tesviye edildiği takdirde bilâ imtihan dâvavekili ruhsatnamesi verilebilir. Fiilen ifayı memuriyet edenlere işbu evsafı haiz olsa dahi ruhsatname verilmesi caiz değildir.

Madde 5 — Dâvavekili imtihanına dâhil olmak veyahut ruhsatname almak isteyenler; yirmi yaşını ikmal etmiş ve hüsnühal ashabından olup cünha ve cinayetle mahkûm olmamış tebeai Devleti Aliyeden bulunmuş olduklarını ve açıkta memurinden ise sabıkan bulunduğu memuriyetlerde zimmet ve ilişikleri olmadığını vesaiki resmiye ile ispat etmeleri şarttır.

Madde 6 — Vilâyat ve elviye adliye encümenlerinde imtihanları icra kılınacak talipler için imtihan sualleri Adliye Vekâleti nezdinde Umuru Hukukiye Müdürünün riyaseti altında Umuru Cezaiye ve Eytam ve Kalemi Mahsus müdürlerinden müteşekkil komisyonca tertip ve irsal kılınır.

Madde 7 — İmtihana talip olanlar her defasında evvelemirde «beş lira» adliye veznesine depozito suretiyle ita ederek imtihana dâhil olabileceklerdir. Bunlardan imtihanı kabul edilmiyenlerin ita eyledikleri depozito akçesi adliye veznesine irat kaydolunur. İmtihanları kabul edilmiyenlerin aradan altı ay mürur etmedikçe tekrar imtihana duhulleri gayri caizdir.

Madde 8 — Dâva vekâleti imtihanı: Mukaddimei İlmi Hukuk, Mecellel Ahkâmı Adliye, Usulü Muhakematı Hukukiye ve Cezaiye, Teşkili Mahakim, Kanunu Ceza, Ticareti Berriye ve Bahriye, Arazi Kanunu, Feraiz, Hukuku Esasiye, Hukuku Umumiye ve Hususiyei Düvel, Hukuku İdare, İcra Kanunu, Kitabünnikâh ve Talâk gibi on beş nevi ulûmdan tahrirî olarak üçüncü maddede musarrah heyet tarafından icra olunur.

Madde 9 — Evrakı imtihaniyenin komisyonu mahsusuna vürudunda tetkikatı muktaziye icra edilerek verilen cevaplara nazaran icrayı vekâlete ehliyetleri tezahür edenlere alelûsul ruhsatname ita olunur.

Madde 10 — Dâva vekâleti imtihanının beher suali için tam numara «on» olarak itibar olunur.

Madde 11 — İmtihana dâhil olanlara sekizinci maddede tadat edilen ulûmadan birer sual tertip ve irat edilerek neticei imtihanda umum derslerin mecmuu bilhesap doksan veya doksanı tecavüz eylediği takdirde alelûsul ruhsatname verilir. Bu üssü mizanı doldurmadığı surette imtihanı kabul edilmez.

Madde 12 — Evrakların tetkikiyle imtihanın kabulüne dair ittihaz edilecek mukarrerat; komisyon âzalarınca badelimza makamı Vekâletin tasvibine arzedilerek «mucibince» işaret buyurulduktan sonra evrakı imtihaniye dosyası meyanında hıfız ve ruhsatname Umuru Hukukiye Müdiriyetince tanzim ve imlâ ve canibi Vekâletçe tasdik ve ashabına ita olunur.

Madde 13 — Mukaddema 16 Zilhicce 1292 tarihinde neşredilmiş olan Dâvavekilleri Nizamnamesinin işbu Nizamnameye mugayir olan ahkâma mülgadır.

Madde 14 — İşbu Nizamname tarihi neşrinden itibaren mer'iyülicradır.

Madde 16 — İşbu Nizamnamenin icrayı ahkâmına Adliye Vekili memurdur.


 

B. M. M. Reisi

M. KEMAL

Şer'iye V.

FEHMİ

Müdafaai Milliye

V. FEVZİ

Adliye V.

CELÂLEDDİN ARİF

Dahiliye V. N.

Dr. ADNAN

Hariciye V. V.

AHMET MUHTAR

Maliye V.

FERİT

Maarif V.

HAMDULLAH SUPHİ

Nafıa V.

ÖMER  LÛTFİ

İktisat V. V.

MAHMUT CELÂL

Sıhhiye V. Dr. ADNAN

Erkânı Harbiyei Umumiye Reisi V.

FEVZİ


[1] 16 Zilhicce 1292 tarihli Dâvavekilleri Nizamnamesi 1inci tertip Düsturun 3üncü cildinin 198inci  sahifesindedir.