Banka ve Kredi Kartları Kanununun Getirdikleri

Banka ve Kredi Kartları Kanununun

Getirdikleri

Özgür BİYAN

Mali Hukuk Uzmanı

I. GİRİŞ

Ülkemizde ciddi düzenlemelerin olmaması, bankaların tek taraflı uygulamaları, faiz oranlarının kontrol dışında seyir izlemesi, bireylerin düşünmeden ve bilinçsizce harcamalar yapması, kredi kartlarını toplumsal sorunların başında üst sıralara taşımıştır.

Mevzuatımızda her geçen gün yeni bir düzenlemenin yapıldığı şu günlerde, kanımızca kredi kartlarına yönelik yapılan düzenlemeler de bu bağlamda ön sıralarda yer almaktadır. Gerek kendimiz veya aile bireylerimiz, gerek arkadaş çevremizde kredi kartları çok kullanılmakta ve halen en önemli ödeme araçlarından biri olarak varlığını devam ettirmektedir. Dolayısıyla kredi kartlarına yönelik düzenlemeler bir süredir pek çok kesim tarafından merakla izlenmekte ve takip edilmektedir.

Bir yıllık bir süreç içinde pek çok kez tartışılan, şekil değiştiren “Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu” (metni için buraya tıklayınız) 23 Şubat 2006 tarihinde 5464 sayılı Yasa olarak meclis tarafından kabul edilmiştir. Henüz Cumhurbaşkanınca incelenmeyen ve dolayısıyla Resmi Gazete’de yayınlanmadığı için yürürlüğe girmeyen yasanın, önümüzdeki günlerde fazla bir değişikliğe uğramadan kabul edilmesi beklenmektedir.

Bu çalışmamızda 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nda yapılan düzenlemelerin ne getirdiği, gerek kart çıkaran kuruluşlara gerek kart kullanıcılarına dair ne gibi görev ve sorumluluklar yüklediği incelenmeye çalışılacak, nasıl değişiklikler olduğu ortaya konulmaya gayret edilecektir.

II. KANUNUN AMACI VE KAPSAMI

Kanunun amacı ilk maddesinde “banka kartları ve kredi kartlarının çıkarılmasına, kullanımına, takas ve mahsup işlemlerine ilişkin usûl ve esasları düzenlemek suretiyle kartlı ödemeler sisteminin etkin çalışmasını sağlamaktır” şeklinde ifade edilmektedir. Kanun;

- Kartlı sistem kuranları,

- Kart çıkaranları,

- Üye işyeri anlaşması yapanları,

- Üye işyerlerini,

- kart hamillerini,

kapsamakta, diğer deyişle sayılan kişi ve kuruluşlara yönelik düzenleme yapmaktadır.

Genel olarak kartlı sistem kuran ya da çıkaran kuruluşların başında bankalar ve özel finans kurumları gelmektedir. Bunun yanında herhangi bir (X) işyerinin müşterilerine yönelik olarak çıkardığı ve kredili alışveriş imkanı tanıdığı kartların da bu kanun kapsamında düşünülmesi gerekmektedir. Bankalarla kredi kartlarından alış veriş yapılabilmesine dair anlaşma yapan işyerleri ve nihayetinde kart kullanıcıları da Kanun düzenlemeleri kapsamında bulunmaktadır.

Kartlı sistem kurmak, kart çıkarmak, üye işyerleri ile anlaşma yapmak, bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma faaliyetinde bulunmak isteyen kuruluşların Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan (BDDK) izin almaları şart koşulmuştur. Ayrıca bu kuruluşların belirli kriterlere sahip olması gerektiği de ifade edilmiştir. Yapılan düzenlemeye göre söz konusu faaliyetlerde bulunmak isteyen, diğer deyişle “faaliyet izni” almak isteyen kişi ya da kuruluşların;

a) Anonim şirket şeklinde kurulması,

b) Kurucularının gerekli malî güç ve itibara sahip bulunması, işin gerektirdiği dürüstlük ve yeterliliğe sahip olması ve banka ortaklarında aranan diğer nitelikleri haiz olması,

c) Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve tamamının nama yazılı olması, tüzel kişi kurucuların yönetim ve denetimine sahip gerçek kişilerin kim olduğunun belgelenmesi,

d) Nakden ve her türlü muvazaadan arî olarak ödenmiş olan sermayesinin altı milyon Yeni Türk Lirasından az olmaması,

e) Ana sözleşmesinin Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu hükümlerine uygun olması,

f) Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu kapsamındaki işlemleri gerçekleştirebilecek yönetim, yeterli personel ve teknik donanıma sahip olması, şikâyet ve itirazlarla ilgili birimleri oluşturması,

g) (d) bendinde belirtilen sermayenin yüzde 5 tutarındaki sisteme giriş payının BDDK hesabına yatırması,

gerekmektedir. Bu şartların kurulduktan sonra kaybedilmesi, kuruluş aşamasında gerçek olmadığının anlaşılması, iznin alınmasından 6 ay sonra faaliyete geçilmemesi halinde faaliyet izinleri BDDK tarafından iptal edilebilecektir. Ayrıca faaliyet izinlerinin verilmesi veya iptal edilmesi Resmi Gazetede yayınlanacaktır.

Diğer yandan izin almaksızın kartlı sistem kuran, kredi kartı çıkaran veya üye işyeri anlaşması yapan veya ticaret unvanları, her türlü belgeleri, ilân ve reklamları veya kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda bu işlerle uğraştıkları izlenimini yaratacak söz ve deyimleri kullanan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin görevlileri 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılabileceklerdir (madde 38).

III. KART ÇIKARAN KURULUŞLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE BU YÜKÜMLÜLÜKLERE UYULMAMASI HALİNDE MÜEYYİDELER

- Talep Edilmeyeceği Sürece Kredi Kartı Verilemeyecek!

Kart çıkaran banka, özel finans kurumları vb. kuruluşlar, talepte bulunmayan veya sözleşme imzalamayan kişiler adına hiçbir şekil ve surette kart veremeyeceklerdir (madde 8).

Uygulamada bankaların istedikleri her yerde, özellikle büyük alışveriş merkezlerinde bir stand kurarak kredi kartı dağıttığı görülmektedir. Artık bu uygulamaya son verilecektir. Kredi kartı talebi toplanabilecek yerler BDDK’nun uygun görüşü alınarak Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından müştereken belirlenecektir.

Bu kurallara uyulmaması halinde Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 35. maddesine göre ilgili kuruluşlar, yani banka vb kurumlar için, 2.000 YTL ila 10.000 YTL arasında para cezası söz konusu olabilecektir.

- Kart Çıkaran Kuruluşlar Kart Kullanıcılarını Bilgilendirmek Zorunda!

Kart çıkaran kuruluşlar, kartın verilmesi anında kart hamilini yeteri derecede bilgilendirmek ve talep edilmesi halinde, gerçekleştirilmiş işlemlere ait kayıtları otuz günü geçmemek üzere işlemin mahiyetine uygun bir süre zarfında sağlamakla yükümlü tutulmuşlardır. Yurt dışı işlemlerde bu süre altmış gün olarak uygulanacaktır.

Ayrıca Kart çıkaran kuruluşlar, banka kartı ve kredi kartlarının asıl kart hamiline teslim edilmesini sağlayacak önlemleri almak, reşit olmayan ek kart hamilleri adına düzenlenen banka ve kredi kartlarının asıl kart hamillerine teslimini sağlamakla da yükümlü bulunmaktadırlar.

- Kredi Kartının Limiti ve Asgari Ödeme Tutarı

Kart çıkaran kuruluşlar kredi kartlarının limitlerini belirlerken, kredi kartı almak isteyen kişilerin; yasaklılık veya engel durumu, ekonomik ve sosyal durumu, aylık veya yıllık ortalama geliri, diğer kart çıkaran kuruluşlarca bu kişilere tahsis edilen kredi kartı limiti ve diğer düzenlemeler çerçevesinde temin edilecek bilgileri dikkate alarak yapacakları değerlendirmeye istinaden kullanım limiti tespit etmek zorunda tutulmuşlardır. Kart çıkaran kuruluşlar kart limitlerini bu hüküm çerçevesinde güncelleyebileceklerdir.

Kart çıkaran kuruluşlar, kart hamilleri talep etmedikçe kart limitlerini artıramayacaklardır. Kart hamillerinin harcamalarıyla kart limitlerini aşmaları halinde, aşılan miktara işlem tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süre için, sözleşme faizinden başka herhangi bir ücret talep edilemeyecektir. Aksi durumda 35. maddeye göre ilgili kuruluşlar, yani banka vb kurumlar için, 2.000 YTL ile 10.000 YTL arasında para cezası söz konusu olabilecektir.

Kart çıkaran kuruluş tarafından bir gerçek kişinin sahip olduğu tüm kredi kartları için tanınacak toplam kredi kartları limiti, ilk yıl için, ilgilinin aylık ortalama net gelirinin iki katını, ikinci yıl için ise, dört katını aşamayacaktır (madde 9/2). Aksi durumda ilgili kuruluşlar, yani banka vb kurumlar için, 5.000 YTL den az olmamak üzere sınırı aşan tutarın % 1’i oranında para cezası söz konusu olabilecektir.

Kart hamilinin talebi üzerine üçüncü kişiler adına asıl karta bağlı ve asıl kart limitini aşmamak kaydı ile ek kredi kartı düzenlenebilecektir.

BDDK tarafından belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde, kredi kartı hesap özeti düzenlenmesi, yazılı veya kart hamilinin talebi üzerine elektronik ortam veya başka etkin yollarla bildirilmesi zorunlu tutulmuştur.

Sözleşmede belirtilen asgarî tutar, dönem borcunun yüzde yirmisinden aşağı olamayacaktır. Hesap özetinde yer alan asgarî ödeme tutarı son ödeme tarihinde ödenmediği takdirde kart hamili ödenmeyen tutar için sözleşmede öngörülen gecikme faizi dışında bir yükümlülük olmayacaktır. Aksi durumda ilgili kuruluşlar, yani banka vb kurumlar için, 2.000 YTL ile 10.000 YTL arasında para cezası söz konusu olabilecektir.

Asgarî tutarın son ödeme tarihini takip eden üç ay içinde ödenmemesi durumunda kart çıkaran kuruluşça kart hamiline yapılacak bildirimden itibaren bir aylık süre içerisinde bu tutarın ödenmemesi ya da banka kartı ile kredi kartı kullanımından dolayı adli cezaların uygulanması halinde, ilgili kart çıkaran kuruluşça kart hamiline verilen kredi kartları iptal edilecek ve borcun tamamı ödeninceye kadar yeni kredi kartı düzenlenemeyecektir.

Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren, halen kredi kartlarında geçerli olan asgarî tutarlar altı ay süre ile yüzde on olarak uygulanmaya devam edecektir.

- Kart Çıkaran Kuruluşlar Şikayetleri Dinlemek Zorunda!

Kart çıkaran kuruluşlar, kart ve ek kart hamillerinin kart kullanımıyla ilgili olarak yapacakları şikâyet ve itiraz başvurularını, başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde hamilin başvuru yöntemi kullanılarak ve gerekçeli bir şekilde cevaplandırmak zorundadır. Yani, kart sahibi mektupla başvurduysa mektupla, e-mail aracılığı ile başvurduysa e-mail aracılığı ile yanıtlamak durumundadır. Kuruluşlar, kart ve ek kart hamillerinin şikâyet ve itirazlarının ilgili birimlerine kolaylıkla ulaşmasını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. Aksi durumda ilgili kuruluşlar, yani banka vb kurumlar için, 2.000 YTL ile 10.000 YTL arasında para cezası söz konusu olabilecektir.

Kredi kartı ile yapılan işlemlere, son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde, kart çıkaran kuruluşa başvurmak suretiyle itiraz edilebilecektir. Kredi kartı kullanıcısı yapacağı başvuruda, hesap özetinin hangi unsurlarına itiraz ettiğini gerekçesiyle belirtmek zorundadır. Süresi içerisinde itiraz edilmeyen hesap özeti kesinleşmiş sayılacaktır. Ancak hesap özetinin kesinleşmesi genel hükümlere göre dava hakkını ortadan kaldırmayacaktır.

- Kartın Çalınması Durumunda Haksız Kullanımı Ve Sigortalanması!

Kartın çalınması halinde kart hamili, yapacağı bildirimden önceki yirmidört saat içinde gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan doğan zararlardan 150 YTL ile sınırlı olmak üzere sorumludur. Hukuka aykırı kullanımın, hamilin ağır ihmaline veya kastına dayanması veya bildirimin yapılmaması hallerinde bu sınır uygulanmayacaktır.

Kanunun taslak halinin ilk zamanlarında kart sahibinin kayıp ve çalınma durumunda kart çıkaran kuruluşa yapacağı bildirim tarihine kadar olan sorumluluğu 150 YTL (150 milyon TL) ile sınırlandırılmış durumdaydı. Son düzenlemeye göre ise, kartın kaybolması veya çalınması halinde kart hamili, yapacağı bildirimden önceki 24 saat içinde gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan doğan zararlardan 150 YTL ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmuştur.

Bu düzenleme kart çıkaran kuruluşlar lehine bir esneklik söz konusudur. Daha önce kartın çalınması veya kaybolması halinde kart hamili belli bir tarihe bağlı kalmaksızın, diğer bir deyişle kart sahibi ne zaman haber verirse versin, kartın kullanımından sadece 150 YTL ile mesul tutulmuştur. Ancak son düzenlemede çalıntı veya kayıp olayının haber verilme tarihi önem kazanmaktadır.

Şöyle ki, 27.02.2006 tarihinde (A) Bankasına ait kredi kartınızı kaybettiğinizi varsayalım. Durumu fark edip (A) Bankasına 02.03.2006 tarihinde kaybettiğinizi bildirdiğinizi düşünelim. Kanunda bildirim tarihinden önceki 24 saat ifadesi yer aldığına göre, 02.03.2006 tarihinden 01.03.2006 tarihine doğru geri dönülecek ve sadece bu 24 saat içinde yapılan harcamalardan 150 YTL ile sorumlu olacaksınız. Diğer bir bakışla, 27.02.2006 ila 01.03.2006 tarihine kadar geçen sürede yapılan harcamalardan miktar söz konusu olmaksızın sorumlu olacaksınız demektir. Dolayısıyla tartışılan bu konuda bankalar, bildirim tarihinin geç haber verilmesine kendileri açısından bir dezavantaj yaratması nedeniyle itiraz etmişlerdir ve nihayetinde düzenleme anlattığımız bu son şekle bürünmüştür. Bu nedenden dolayı kartın çalınması veya kaybolması halinde bir an evvel durumun ilgili kuruma bildirilmesi kart sahibinin yararınadır. Diğer yandan son hükme bakıldığında açıktır ki, kart sahibinin ağır ihmaline veya kastına veyahut bildirim yapmaması durumunda herhangi bir sınır zaten söz konusu değildir.

Kart çıkaran kuruluş, yapılacak talep ve ilgili sigorta prim bedelinin ödenmesi koşulu ile kart hamilinin 150 YTL tutarındaki sorumluluğunun sigortalanmasını sağlamakla yükümlü tutulmuştur. Kartların sigortalanması ve sorumluluğun paylaşılmasına ilişkin usûl ve esaslar BDDK tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir.

- Kart Çıkaran Kuruluşlar (bankalar hariç) BDDK’na “Katılma Payı” Ödeyecek!

Kanunun 46. maddesine göre; bankalar hariç olmak üzere, faaliyet izni verilen kuruluşlar bir önceki yıl sonu bilanço toplamının onbinde üçünü geçmemek üzere BDDK tarafından belirlenecek oranda katılma payını BDDK’na ödeyeceklerdir. Bu kuruluşlarca ödenen katılım payı tutarları kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilecektir.

IV. KART KULLANICILARININ VE ÜYE İŞYERLERİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE MÜEYYİDELER

- Kart Kullanıcıları Bildirimlerinizi Zamanında Yapın!

Kart kullanımından doğan sorumluluk, sözleşme imzalandığı ve kartın zilyetliğine geçtiği veya fizikî varlığı bulunmayan kart numarasının öğrenildiği andan itibaren, kart hamiline aittir.

Kartın imza hanesinin kart hamili tarafından imzalanmış olması zorunludur. Üye işyerinin talep etmesi durumunda kart hamili, kartın kullanımı sırasında kimlik belgesi ibraz etmek zorundadır. Kanımızca bu durum üye işyerinin talebine bağlı bırakılmaması ve her kart kullanımında kart kullanıcısının kimlik ibrazında bulunması şeklinde düzenlenmiş olsaydı daha uygun olurdu.

Kart kullanıcısı, kart ile ilgili tüm bilgileri güvenli bir şekilde korumak ve başkaları tarafından kullanılmasına engel olacak önlemleri almak, kartın kaybolması, çalınması veya iradesi dışında gerçekleşmiş herhangi bir işlemi öğrenmesi halinde kart çıkaran kuruluşu derhal haberdar etmek zorundadır. Aynı zaman da bu durum yukarıda da ifade ettiğimiz gibi kart kullanıcısının da yararına olacaktır.

Kart hamili adresinde meydana gelen değişiklikleri, değişiklik tarihinden itibaren onbeş gün içinde kart çıkaran kuruluşa bildirmekle yükümlüdür.

- Üye İşyerlerinin Yükümlülükleri ve Cezalar

Üye işyerleri, kart hamillerinin yapmış oldukları mal ve hizmet alımlarının bedelini banka kartı ya da kredi kartı ile ödeme taleplerini kabul etmek zorundadır. Bu zorunluluk indirim dönemlerinde de geçerlidir. Üye işyerleri, kart hamilinden kartın kullanılması dolayısıyla komisyon veya benzeri bir isim altında ilave bir ödeme alamayacaktır. Bu hükme aykırı davranılması halinde, üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar tarafından üye işyeri sözleşmesi feshedilecek ve bir yıl süreyle yeni bir sözleşme yapılamayacaktır.

Üye işyerleri, banka kartı ve kredi kartı ile işlem yapıldığını gösteren işaretleri, işyerinin girişinde ve kart hamilleri tarafından kolayca görülebilecek bir yere koymak, üye işyeri sözleşmeleri herhangi bir nedenle sona erdiği takdirde de, bu işaretleri kaldırmakla yükümlü tutulmuşlardır. Üye işyerleri, teknik bir nedenle geçici bir süreyle işlem yapılamadığı hallerde kart hamillerini uyarmakla da sorumludurlar. Aksi durumda 2.000 YTL ila 10.000 YTL arasında para cezası söz konusu olabilecektir.

Üye işyerleri kart kullanılarak satın alınmış bir malın iadesi veya hizmetin alımından vazgeçilmesi veya yapılan işlemin iptali halinde, alacak belgesi düzenleyerek bir nüshasını kart hamiline verdikten sonra diğer bir nüshayı da muhafaza edeceklerdir.

V. KREDİ KARTLARI SÖZLEŞMESİNİN ŞEKİL VE ŞARTLARI

- Küçük Puntolu ve Okunamayan Sözleşmelere Son!

Kart çıkaran kuruluşlar ile kart hamilleri arasındaki ilişkiler, bu Kanun ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde en az oniki punto ve koyu siyah harflerle hazırlanacak yazılı sözleşme ile düzenlenecektir. Sözleşmenin bir örneği, kart hamiline ve varsa kefile verilecektir. Sözleşme hükümleri ve kartın kullanımı hakkında kart hamiline ayrıntılı bilgi verilmesi zorunlu bulunmaktadır.

Kart hamilinin yaptığı işlemler nedeniyle, sözleşmede yer almayan faiz, komisyon veya masraf gibi adlar altında hiçbir şekil ve surette ödeme talep edilemeyecek ve kart hamilinin hesabından kesinti yapılamayacaktır. Sözleşmede kart hamilinin haklarını zedeleyici ve kart çıkaran kuruluş lehine tek taraflı haksız şartlar sağlayan hükümler bulunamayacaktır.

Kredi kartı kullanımlarındaki kefalet, Borçlar Kanununda belirtilen adi kefalet hükümlerine tâbidir. Asıl borçluya başvurulup borcun tahsili için tüm yollar denenmeden kefilden borcun ifası istenemez.

- Sözleşme ve Faiz Oranının Değişmesi Tek Taraflı Olamayacak!

Sözleşmede yapılacak değişiklikler kart hamiline bildirilecektir. Bu değişiklikler bildirimin yapıldığı döneme ilişkin son ödeme tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Bildirimin ait olduğu döneme ilişkin son ödeme tarihinden sonra kartın kullanılmaya devam olunması halinde, sözleşmede meydana gelen değişikliklerin kabul edildiği varsayılacaktır.

Faiz oranının artırılması durumunda ise bu değişikliğin hüküm ifade edebilmesi için otuz gün önceden kart hamiline bildirilmesi zorunludur. Kart hamili faiz artırımına ilişkin bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde tüm borcunu ödeyip kredi kartını kullanmaya son verdiği takdirde faiz artışından etkilenmeyecektir. Aksi durumda 35. maddeye göre ilgili kuruluşlar, yani banka vb kurumlar için, 2.000 YTL ila 10.000 YTL arasında para cezası söz konusu olabilecektir.

Kart hamili, talep etmek suretiyle kartı iptal ettirmek ve sözleşmeyi feshetmek hakkına sahiptir.

- Faizin Hesaplanması ve Hesap Kesim Tarihi

Bir hesap dönemine ilişkin toplam borç tutarı veya hesap bakiyesi üzerinden, o döneme ilişkin hesap özetinin düzenlendiği hesap kesim tarihinden önceki bir tarih itibarıyla faiz yürütülebileceğine ilişkin kayıtlar geçersiz sayılacaktır.

Dönem borcunun bir kısmının ödenmesi halinde kalan hesap bakiyesi üzerinden faiz hesaplanır. Kalan hesap bakiyesine, asgarî tutar ve üzerinde ödeme yapılması durumunda akdi faiz, asgarî tutarın altında ödeme yapılması durumunda ise gecikme faizi uygulanır. Temerrüt hali de dahil olmak üzere, kart uygulamasından doğan borçlarda bileşik faiz uygulanmaz.

Hesap kesim tarihi ile son ödeme tarihi arasında on günden az bir süre olamaz.

Kanunun geçici 3. maddesine göre, kart çıkaran kuruluşlar faiz hesaplamasına ilişkin uygulamalarını üç ay, diğer uygulamalarını ise bir yıl içerisinde düzenlemeler uygun hale getireceklerdir.

VI. DİĞER BAZI DÜZENLEMELER

- Kurumlar Arası Bilgi Alışverişi Olacak

Kart hamillerinin risk durumlarının izlenmesi, değerlendirilmesi, kontrolü ve müşteri hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla yapılacak bilgi ve belge alışverişi veya kartların kullanımından doğan borç ve alacakların takas ve mahsup işlemleri kart çıkaran kuruluşların aralarında akdedecekleri yazılı sözleşmeler çerçevesinde kendi aralarında veya en az beş kart çıkaran kuruluş tarafından kurulacak şirketler vasıtasıyla gerçekleştirilecektir.

- Kart Çıkaran Kuruluşların Çalışanları Dışarı Bilgi Veremeyecek!

Kurul üyeleri ile Kurum personeli, görevleri sırasında öğrendiklerini düzenlemeler kapsamındaki kuruluşlara, kart hamillerine ve kefillere ait sırları kanunen açıkça yetkili olanlardan başkasına açıklayamayacak ve kendi yararlarına kullanamayacaklardır.

Kartlı sistem kuran, kart çıkaran, üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar, üye işyerleri, bunların ortakları, yönetim kurulu üyeleri, mensupları, bunlar adına hareket eden kişiler ile görevlileri, sıfat ve görevleri dolayısıyla öğrendikleri sırları kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklayamayacaklardır. Aksi durumda 39. maddeye göre ilgili kuruluşlar ve çalışanlar için, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 1000 gün adli para cezası söz konusu olabilecektir.

- Sahte Belge Düzenleyenlere ve Gerçeğe Aykırı Beyanlarda Bulunanlara Hapis!

Gerçeğe aykırı olarak harcama belgesi, nakit ödeme belgesi ya da alacak belgesi düzenlemek veya bu belgelerde ne surette olursa olsun tahrifat yapmak suretiyle kendisine veya başkasına yarar sağlayanlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.

- Tacirlere Ait Kredi Kartlarına Farklı Hükümler Olabilecek!

Tacirlere ait kayıtlı kredi kartlarının kullanımı kişilere yönelik bir takım kurallara maruz kalmayacaktır. Kanunun 43. maddesine göre,

Asgari ödemenin 3 sy içinde ödenmemesi halinde firma kartı iptal edilmeyecek, kredi kartında limitlere yönelik sınırlama olmayacak, kartın çalınması durumunda haksız kullanıma yönelik düzenlemeler geçerli olmayacak, sözleşmelere yönelik düzenlemelere bağlı kalınamayabilecek, faiz hesaplamaları da farklı olabilecektir.

VII. KREDİ KARTI BORCU BULUNANLARA YÖNELİK DÜZENLEME

Geçici 4. maddeye göre, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle,

- kendisine dönem sonu borcunun ödenmesi için ihtar çekilmiş,

- haklarında icra takibi başlatılmış,

- 31/1/2006 tarihine kadar temerrüde düşmüş

olan kredi kartı borçluları, 60 gün içerisinde ilgili kredi kartı veren kuruluşa veya avukatına yazılı olarak, güncel tebligat adresi de belirtmek suretiyle müracaat ederek, borçlarını taksitle ödemek istediklerini beyan etmeleri halinde, düzenlenecek ödeme plânını imzalamaları ve ilk taksiti de peşin ödemeleri şartıyla kendisine bildirilen son dönem borcu tamamen tahsil edilinceye kadar yıllık % 18 faiz oranı üzerinden hesaplanacak borç tutarını; icra takibine konu olmuş ise takip, dava masraf ve harçları, vekâlet ücreti ile birlikte onsekiz eşit taksitte ödeyebileceklerdir. Bu şekilde taksitlendirme sonrası icrai işlemler durdurulacaktır. Ödeme plânı uyarınca son taksitin de vadesinde ödenmesi üzerine icra takibi sona erecektir.

Taksitlerden herhangi birinin vadesinde ödenmemesi halinde sağlanan haklar ortadan kalkacak ve gecikme faizi üzerinden mevcut icra takip işlemlerine devam edilecektir. Kanunun yürürlüğe giriş tarihinden önce yapılmış ödemeleri geri istenemeyecektir.

VIII. SONUÇ

Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu TBMM Genel Kurulunda kabul edilmiştir. Kanunun içeriği çalışmada da ele alındığı ve fark edileceği üzere kart hamillerini koruyucu bir yapı sergilemekle birlikte kart çıkaran kuruluşlara ve üye işyerlerine yönelik düzenlemeler getirmekte ve muğlak noktalarda barındırmaktadır. Kuşkusuz yönetmeliklerle de Kanun kapsamındaki düzenlemeler tamamlanacaktır. Uygulamaya tam olarak geçmesi ve Yönetmeliklerle düzenlemenin tamamlanması yaklaşık 8-10 aylık belki de bir yıllık bir süreyi gerektirmektedir. Yasanın eksik ya da yetersiz noktaları zaman içinde daha iyi anlaşılacaktır.

Ankara, 27.02.2006

Diğer yazılar :