|
|
II.XII. Tarih Boyunca Önemli Hukuksal Metinler
 |
Aşağıda Türkiye Kültepe'de bulunan
bir yazıtta Hitit-Asurlulardan kalma üzerinde bir kanun yazan bir
yazıt görülmektedir. |
|
Aşağıda Sus şehrinde bulunan ve üzerinde Hamurabi
Kanunlarının yazılı olduğu kabartmalar görülmektedir.
|
|
 |
Burada ise Babil çivi yazısı ile yazılmış
bir senet görülmektedir.Bu belgede Basra körfezi kıyısındaki bir tarlanın
hibe edilişi belgelenmek istenmiştir.Ulaşılabilen ilk hibe belgesidir. |
| İ.ö. III. yy'dan kalma Ur levhasından
alıntı. Üstteki kabartmalarda, Krallık Mahkemesinin üst düzey görevlileri,
alttaki kabartmalarda , savaş ganimetlerinin getirilişi canlandırılmıştır.
Levha, kireçtaşından yapılmış, lacivert taşıyla (lapis lazuli) kaplı
deniz kabuklarıyla süslenmiştir. |
 |
 |
ORHUN ANITLARI, Türk
dilinin en eski yazılı örnekleri sayılan yazıtlardan oluşur. Bugün
Moğolistan'da. Orhun ve Yenisey ırmakları yöresinde geniş bir alana
dağılmış olan anıtlara Orhun ve Yenisey yazıtlarıda denir
Yazıtlar bulundukları bölgeye göre. Kuzey Moğolistan Yazıtları, Yenisey
Yazıtları, Altay yazıtları, Doğu Türkistan Yazıtları gibi adlarla
anılmaktadır. |
|
Eski mısır hiyeroglif'lerinin birinden bir parça.
Metropolitan Sanat Müzesi.
New York
|
 |
 |
Babilli bir hükümdarın oğlunun,babasının
onuruna yaptırdığı taş tablet. Baba ile oğul kutsal simgelerin altında
duruyorlar. |
Tarihi yazan insanlar, kurallarını belgelere kaydetmişlerdir.Bu
kayıtların hükümdar buyrukları, yerleşik adetler olması yanısıra , olaylardan
çıkarılan dersler olarak da belgelendiğini gözlemek mümkündür.
 |
|
Hammurabi Yasaları'nın
yazılı olduğu stelden ayrıntı, İÖ 18. yy, Susa;
Louvre Müzesi, Paris
|
Hammurabi Yasaları; günümüze
ulaşmış en eksiksiz ve kusursuz Babil yasa derlemesi. I. Babil hanedanının
altıncı hükümdarı Hamnıurabi döneminin (ÎÖ 179250) sonlarında, onun verdiği
yargısal kararların bir araya getirilmesiyle hazırlanmış ve Babil'in koruyucu
tanrısı Marduk'un büyük tapınağı Esagila'da dikilen diyorit bir stel üstüne
yazılmıştır. Toplam 282 davayla ilgili kararlardan oluşan Hammurabi Yasaları
ekonomik koşullara (fiyatlar, gümrük tarifeleri, iş yaşamı, ticaret),
aile hukukuna (evlilik ve boşanma), ceza hukukuna (tecavüz, hırsızlık)
ve medeni hukuka (kölelik, borç) ilişkin hükümler içerir. Yasalarda öngörülen
cezalar suçu işleyen kişinin konumuna ve suçun işlendiği ortama bağlı
olarak değişmektedir.
Hammurabi Yasaları'nın kaynağı daha önceki kent toplumlarına
yüzyıllar boyunca yol göstermiş olan Sümer hukukudur. Eldeki metin bir
Sami dili olan Akad diliyle yazılmıştır. Günümüze Sümerce yazılmış bir
metni ulaşmamışsa da, yasaların tek bir ülkeden çok, daha geniş bir hükümdarlığı
kapsama, Sami ve Sümer geleneklerim bütünleştirerek bu halkları kaynaştırma
amacı taşıdığı anlaşılmaktadır. Yasalar saray ve din adamları dışında
üç sınıfa ayrılan toplumun yapısına uygun düzenlemeler içermekteydi. Öte
yandan anlaşmazlıkların aile içinde çözülmesine, yerel göreneklerin temel
alınmasına, sınama yoluyla yargılamaya ve kısasa (göze göz, dişe diş)
ilişkin bazı ilkel kalıntılara karşın kabile göreneklerinin çok ilerisinde
bir gelişme düzeyim yansıtan yasalar kan davası, kişisel misilleme ve
kız kaçırmayı yasal bir yol olarak kabul etmiyordu.
 |
| Hamurabi Kanunları bütün ve detay
Louvre müzesi, Paris |
Hammurabi Yasaları'nın içeriğine ilişkin en önemli kaynak
Fransız Doğubilimci JeanVincent Scheil tarafından 1901'de Susa'da bulunan
ve günümüzde Louvre Müzesi'nde korunan steldir.
 |
| Hammurabi, bir kireçtaşı kabartma, British Museum,
Londra |
Hammurabi (d. Babil ö. ÎÖ 1750), Babil'in ilk hanedanı.
Amorilerin (Amurru) altıncı ve en ünlü hükümdarı. Eskiden insanlık tarihinin
ilk yasa derlemesi olduğuna inanılan Hammurabi Yasalan'yla(*) anımsanır.
Babası ve büyükbabası dışında kendi hanedanından bütün hükümdarlar
gibi Hammurabi'nin adı da Amori kabilelerinden Amnanum'a özgüdür. Ailesine
ilişkin bilgiler en yakın akrabalarının adlarıyla sınırlıdır: Babası Sinmuballit,
kız kardeşi İltani, ilk oğlu ve ardılı ise Samsuiluna'dır.
Hammurabi'nin İÖ 1792'de oldukça genç yaşta Sinmuballit'in
yerine geçmesinden önce, dönemin Mezopotamya saray larındaki gelenekler
uyarınca bazı yönetim görevleri büyük olasılıkla zaten ona verilmişti.
Aynı yıl, Babil'in güneyini yöneten Larsalı RimSin, Babil ile Larsa arasında
bir tampon bölge olan İsin'i ele geçirdi. Daha sonra da Hammurabi'nin
başlıca rakibi oldu.

|
|